Wchodzisz i wiesz

Polskie Nagrody Filmowe Orły to najważniejsze wyróżnienia w krajowej branży filmowej, często określane mianem „polskich Oscarów”. Przyznaje je Polska Akademia Filmowa, zrzeszająca kilka tysięcy twórców i profesjonalistów związanych z kinem.

Polskie Nagrody Filmowe Orły: Transmisja w TVP

Nagrody honorują najlepsze osiągnięcia minionego roku w najważniejszych dziedzinach sztuki filmowej – od reżyserii i aktorstwa po scenariusz, zdjęcia, muzykę czy montaż. Statuetki przyznawane są od 1999 r. i co roku stanowią jedno z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu polskiego świata filmu.

Orły przyznawane są w 20 kategoriach. O nominacjach piszemy TUTAJ. Pierwszą laureatką została Krystyna Janda, która została uhonorowana statuetką za osiągnięcie życia. O nagrodzie dla wybitnej aktorki i reżyserki poinformowano 4 marca. 

Uroczysta gala w Teatrze Polskim w Warszawie rozpocznie się o godz. 20.15. Transmisja w TVP Kultura oraz od godz. 21.40 w TVP1. Ceremonię można oglądać także w serwisie TVP VOD.

Zdaniem PiS obniżenie podatków mogłoby pomóc w ograniczeniu rosnących kosztów paliwa dla kierowców. Propozycja wywołała jednak polityczny spór z rządem, który w materiale „19.30” przedstawił Arkadiusz Pogłud.

Rząd analizuje sytuację

Przedstawiciele rządu podkreślają, że analizują sytuację na rynku paliw i obserwują zmiany cen ropy na świecie. Nie wykluczają też działań, jeśli wzrost cen okaże się trwały. Paliwa drożeją, ponieważ cena baryłki na światowych rynkach przekroczyła kwotę 100 dolarów. 

„Widzimy, że ceny na stacjach benzynowych rosną, ale z drugiej strony też pamiętajmy, że ta sytuacja trwa tydzień. Jeżeli ona miałaby się przełożyć faktycznie na taką długoterminową sytuację na rynku paliw, to oczywiście trzeba będzie podejmować adekwatne decyzje” – powiedział minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Czytaj też: Piłkarze obstawiali nielegalne zakłady. PZPN przyłapał pięciu zawodników

Zawsze wierzyłem we wspólną mądrość Unii, zatem można odwrócić niekorzystny proces deindustrializacji. Ale wymaga to korekt w polityce gospodarczej, na czele ze zmianą systemu EU ETS - mówi Stefan Życzkowski, założyciel, współwłaściciel i przewodniczący rady strategicznej ASTOR.

Po ponad 3 miesiącach od sygnalizowanego spotkania 11 marca zbierze się grupa robocza ds. dyscyplinarnych, działająca w ramach Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. Jednak pomimo tego, że dyskusja na temat zmian w tym obszarze trwa już od dłuższego czasu, trudno przewidzieć, na ile tym razem te sprawy posuną się do przodu.

W poniedziałek rano rzecznik MSZ Maciej Wewiór poinformował, że dotąd do Polski z Bliskiego Wschodu powróciły 8064 osoby dzięki 44 lotom. MSZ konsekwentnie odradza wyjazdy na Bliski Wschód i wydaje ostrzeżenia po tym jak Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Iran.

Ostrzeżenia MSZ ignorowane

Radosław Sikorski zwrócił w poniedziałek uwagę, że mimo tych ostrzeżeń nadal są osoby, które wyjeżdżają do krajów, w których może być niebezpiecznie.

„Wedle danych Straży Granicznej, od 1 marca, czyli po rozpoczęciu wojny na Bliskim Wschodzie, w region udało się: 97 osób do Kataru, 271 do Omanu, 368 do ZEA, w tym 37 dzieci poniżej 15 lat” – podał szef MSZ we wpisie na platformie X.

„Mam nadzieję, że nie będą domagać się ewakuacji na koszt podatnika” – skomentował Sikorski.

Wojna na Bliskim Wschodzie

Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Iran 28 lutego. Teheran w odwecie przystąpił do ataków m.in. na bazy amerykańskie w regionie, w wyniku czego wiele linii lotniczych anulowało swoje loty w regionie. Polskie MSZ od dłuższego czasu ostrzegało przed wyjazdami na Bliski Wschód.

Czytaj także: Media: To USA najpewniej uderzyły w irańską szkołę. Jest kluczowe nagranie

ElevenLabs, brytyjska spółka technologiczna założona przez dwóch Polaków, chce być gotowa do przeprowadzenia IPO w ciągu najbliższych 2-3 lat. Nie jest wykluczony dual listing na GPW w Warszawie.

– Futures na ropę WTI oscylują poniżej 100 dol. wobec blisko 120 dol. rano. Wsparciem dla korekty stały się doniesienia o planach uwolnienia części rezerw strategicznych przez kraje G7, co pozwoliłoby ustabilizować rynki na kilka dni i przesunąć presję na zakończenie konfliktu – wskazał Rogalski.

Główny analityk DM BOŚ zwrócił również uwagę na doniesienia o możliwym zaangażowaniu się Francji w „udrożnienie” cieśniny Ormuz, ale w jego ocenie, nie mają one większego znaczenia dla poziomu cen ropy.

„Kluczowe będą zatem ewentualne plotki/spekulacje dotyczące zakończenia wojny z Iranem. Dzisiaj Donald Trump przyznał, że będzie to wspólna decyzja USA i Izraela” – zauważył ekspert.

Zobacz także: Ropa najdroższa od niemal czterech lat. Panika inwestorów na giełdach

Ile wynosi cena ropy?

W poniedziałek około godziny 18.30 cena ropy WTI (West Texas Intermediate) wynosiła niespełna 95 dol. za baryłkę. Od rozpoczęcia ataków Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran cena ropy na świecie gwałtownie wzrosła. Przed wybuchem konfliktu za baryłkę ropy WTI płacono ok. 65 dol. W poniedziałek nad ranem cena ta dochodziła do 119 dol.

Od 28 lutego Izrael i USA prowadzą naloty na Iran. W pierwszej fazie ataków zginął m.in. najwyższy przywódca tego kraju, ajatollah Ali Chamenei. W odpowiedzi Iran ostrzeliwuje Izrael i inne państwa Bliskiego Wschodu, uderzając w amerykańskie bazy wojskowe w tym regionie, jak i w infrastrukturę cywilną.

Zobacz też: Budapeszt mrozi ceny paliwa. „Dla węgierskich rejestracji”

Noblista wspomniał, że starając się o polskie obywatelstwo chciałby oddać hołd swoim polskim przodkom. – Dla mnie byłby to sposób na uhonorowanie mojego ojca, mojej ciotki, ich rodziców, a także wszystkich tych ludzi, którzy walczyli i przetrwali, żebym mógł dziś istnieć. W ten sposób chciałbym oddać im hołd – powiedział prof. Ambros.

Prof. Victor Ambros jest amerykańskim biologiem molekularnym polskiego pochodzenia. Jego ojciec był Polakiem, w czasie drugiej wojny światowej – jak podaje IPN – został deportowany jako robotnik przymusowy do III Rzeszy.

– Moim jedynym łącznikiem z Polską był ojciec – to on pochodził z Polski. Trzeba jednak pamiętać o realiach tamtych czasów: były to lata 50. XX wieku i nie wszyscy dziś zdają sobie sprawę, że w Stanach Zjednoczonych wielu imigrantów nie przekazywało swojego języka dzieciom, zwłaszcza gdy żyli w izolacji. Rodzice mojej żony pochodzili z Chin, ona sama urodziła się w Kansas – w niewielkiej miejscowości, gdzie ich rodzina była jedyną chińską rodziną w promieniu setek kilometrów. Oni również nie mówili z dziećmi w swoim ojczystym języku. Podobnie było z moim ojcem. Ożenił się z Amerykanką i zamieszkał w Vermont, w miejscu, gdzie nie było żadnej polskiej społeczności. Z jakiegoś powodu doszedł do przekonania, że nie powinien mówić po polsku do swoich dzieci – a była to jedyna okazja, by ten język nam przekazać – opowiedział naukowiec.

Wspominał, jak nabrał „ogromnej sympatii do narodu polskiego, a także prawdziwego, głębokiego podziwu”. – Kiedy dorastałem, pamiętam rozmowy – mój ojciec mówił o Polsce jako o kraju, którego granice wciąż przesuwały się na mapie. To sprawiało, że w mojej głowie rodziło się poczucie, iż Polska jest czymś niemal nierealnym, jakby złudzeniem – powiedział. – Dopiero później, zwłaszcza w ostatnich latach, coraz wyraźniej dostrzegałem, jak niezwykle odporny okazał się naród polski, jak potrafił przetrwać napór historii i sił, które chciały go unicestwić. Dziś jest silniejszy niż kiedykolwiek – zaznaczył. 

– Dlatego właśnie tak bardzo poruszyła mnie możliwość, że być może dzięki Nagrodzie Nobla mógłbym wnieść jakiś wkład w rozwój polskiej nauki i pozycję Polski w świecie (...). Traktuję to jako szansę, by dołożyć choćby niewielką cegiełkę, jeśli tylko będę mógł – podkreślił.

Czytaj też: Nobel nie do oddania, nawet symbolicznie. Fundacja nagrody reaguje

Kim jest prof. Victor Ambros?

Prof. Ambros urodził się 1 grudnia 1953 roku w Hanover, w stanie New Hampshire (USA). Karierę akademicką zaczynał na Harvard University, by następnie przenieść się do Dartmouth College. Od 2008 roku związany jest z University of Massachusetts Medical School, gdzie zajmuje stanowisko Silverman Professor of Natural Sciences oraz współdyrektora RNA Therapeutic Institute.

Nagroda Nobla za odkrycia dotyczące mikroRNA

Nagroda Nobla, którą prof. Victor Ambros otrzymał w 2024 roku (wspólnie z Garym Ruvkunem), została przyznana za odkrycia dotyczące mikroRNA – mechanizmów regulujących aktywność genów. To przełomowe badania, które stały się fundamentem współczesnej biologii molekularnej i otworzyły nowe możliwości w diagnostyce oraz leczeniu wielu chorób, w tym tych rzadkich i trudnych do rozpoznania.

W lutym ubiegłego roku został przewodniczącym Rady Naukowej Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych IMol PAN. 

W poniedziałek po południu w Pałacu Staszica w Warszawie prof. Ambros wygłosił wykład „Rola mikroRNA w posttranskrypcyjnej regulacji genów – znaczenie dla biologii i medycyny współczesnej”.

Tego samego dnia rano noblista spotkał się z premierem Donaldem Tuskiem. Zdjęcie ze spotkania zostało opublikowane przez KPRM na platformie X.

Czytaj też: Nagroda Nobla z ekonomii przyznana. Trzech laureatów

Prezydent USA Donald Trump zadeklarował w poniedziałek, że ma gotowy plan na zahamowanie wzrostu cen ropy spowodowanego konfliktem z Iranem. Biały Dom obawia się, że rosnące ceny zaszkodzą biznesom i konsumentom w USA.

Działania zbrojne na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza w Iranie, odsunęły w cień inne informacje. Choćby te dotyczące międzynarodowych francuskich ćwiczenia Orion 2026, największych manewrów wojskowych tego kraju od czasów zimnej wojny. Ćwiczenia te wiążą się ściśle z zapowiedziami Francji dotyczącymi możliwości rozszerzenia parasola nuklearnego nad Europą, w tym nad Polską.

W ostatni piątek dotychczasowy szef Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości nadinspektor Adam Cieślak​ został odwołany ze stanowiska. W poniedziałek poznaliśmy jego następcę - obowiązki na stanowisku Komendanta CBZC zostały powierzone mł. insp. Wojciechowi Olszowemu.

Przez Rosję przetacza się kolejna fala ograniczeń wolności obywatelskich. Od 1 marca obowiązuje prawo zakazujące też używania angielskich wyrazów na szyldach, afiszach czy szerzej – w reklamie.

Jeszcze w lutym popyt na przenośne odtwarzacze wzrósł o 23 proc. – poinformował związany z Kremlem kanał Baza, powołując się na dane największego w Rosji portalu ogłoszeniowego Avito. W marcu zainteresowanie wzrosło jeszcze bardziej. Według Google Trends wyszukiwania „odtwarzacz mp3”, „kup iPoda” i podobnych haseł osiągnęły szczyt popularności w ubiegłym tygodniu. Ponadto ok. 80 proc. kupujących odtwarzacze wybiera używane modele z początku lat 2000. Średni koszt takich urządzeń wynosi 6,3 tys. rubli (ok. 300 zł).

Wielbiciele muzyki nie chcą poddać się cenzurze 

Jak pisze Baza, ale też inne prokremlowskie media Lenta.Ru, czy News.ru – wielbiciele muzyki wolą narazić się na niewygody, korzystając z archaicznych odtwarzaczy, by móc cieszyć się oryginalną, nieocenzurowaną muzyką.

Gwałtownego wzrostu zainteresowania odtwarzaczami nie da się też wyjaśnić ogólnym trendem „cyfrowego detoksu” i nostalgii za wczesnymi latami 2000. Przed wprowadzeniem nowego prawa popyt na te urządzenia w Rosji był niemalże zerowy. 

Moda, o której mowa, rzeczywiście powoli rozwija się od kilku lat np. w krajach zachodnich, ale nigdy nie osiągnęła takich rozmiarów, a z badań wynika, że powiązana jest z przesytem technologią. W 2025 roku wyszukiwanie hasła „ipod” na portalu Ebay wzrosło o 8 proc. – pisze Centrum Europy. 

Czytaj też: WhatsApp i YouTube już nie dla Rosjan. Reżim stawia na inwigilację

William Neil McCasland ma 68 lat. Na emeryturę odszedł w 2013 roku, osiągając stopień generała. Dowodził Laboratorium Badawczym Sił Powietrznych USA i miał brać udział w tajnym procesie rozwoju amerykańskiej broni kosmicznej.

Zaginął generał, który miał mieć wiedzę o UFO

Był też znany w kręgach badaczy UFO jako osoba związana z bazą lotniczą Wright-Patterson w pobliżu Dayton w stanie Ohio, gdzie miały znajdować się szczątki istot pozaziemskich wydobyte po katastrofie rzekomego statku obcych w Roswell.

Zaginięcie byłego wojskowego zbiegło się w czasie z niedawnymi wypowiedziami Baracka Obamy i Donalda Trumpa.

Były prezydent twierdząco odpowiedział na pytanie, czy kosmici istnieją naprawdę, choć dodał, że nie widział ich osobiście i że wbrew teoriom spiskowym nie są przetrzymywani w tajnej bazie wojskowej w Nevadzie. Potem wyjaśnił we wpisie na Instagramie, że mówił jedynie o wysokim statystycznym prawdopodobieństwie istnienia życia poza Ziemią i dodał, że nie ma żadnych dowodów na nawiązanie kontaktu z obcymi.

Pytany później o to Trump odparł, że „Obama ujawnił niejawne informacje” i sam zapowiedział opublikowanie dokumentów rządowych w tej sprawie. 

„Zaginięcie generała zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego USA”

McCasland zaginął 28 lutego, gdy miał wyjść ze swojego domu w Albuquerque w Nowym Meksyku. Nie miał ze sobą telefonu. W jego poszukiwanie włączyło się FBI. 

– Fakt, że generał Neil McCasland zaginął, to poważny kryzys bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych. To człowiek, który ma w głowie jedne z najpilniej strzeżonych tajemnic Stanów Zjednoczonych – stwierdził dziennikarz śledczy Ross Coulthart.

W swoim podcaście wyjawił, że wojskowy był zwolennikiem upublicznienia informacji o istotach pozaziemskich, które są w posiadaniu amerykańskiego wojska i rządu.

W grudniu 2017 r. „The New York Times” ujawnił prowadzenie przez Pentagon w latach 2007-2012 niewielkiego projektu o wartości 22 mln dol. pod nazwą Advanced Aviation Threat Identification Program (AATIP), którego celem była analiza danych radarowych, nagrań wideo i raportów pilotów na temat niezidentyfikowanych zjawisk powietrznych (UAP).

Pod koniec kwietnia 2020 r. pentagon upublicznił nagrania obiektów latających i pływających, których ewolucji nie potrafiono wytłumaczyć, a które były przedmiotem analiz w programie AATIP.  

- Na najbliższych kilka kwartałów mamy zabezpieczone ceny gazu ziemnego na ok. 50 proc. naszego zużycia. Oczywiście obserwujemy rynek i będziemy reagować elastycznie - mówi WNP wiceprezes ds. finansowych KGHM Piotr Krzyżewski.

Ceny ropy w poniedziałek zbliżają się do 100 dolarów za baryłkę, z powodu blokady cieśniny Ormuz. Jak przekazał dziennikarz TVN24 Sebastian Napieraj, grupa G7 będzie prowadziła rozmowy o uwolnieniu rezerw, co "może spowodować ustabilizowanie cen".

Zanim przygotujemy i zaakceptujemy projekt budowlany, musimy dokładnie sprawdzić podłoże pod przyszłą drogę. Potrzebujemy precyzyjnie ocenić wiele parametrów, w tym nośność i opór gruntu - wyjaśnia Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, informując o wierceniu na trasie przyszłej Beskidzkiej Drogi Integracyjnej.

Rząd Węgier ograniczy ceny paliw, aby chronić konsumentów i firmy w obliczu rosnących cen ropy naftowej, oraz uwolni rezerwy państwowe, aby zapewnić podaż - poinformował premier Viktor Orban. Limit będzie dotyczył pojazdów zarejestrowanych na Węgrzech.

Nie będzie oczekiwanego przez samorządowców przedłużenia drogi ekspresowej S5 do granicy z Czechami - informuje Ministerstwo Infrastruktury.

Zmiana definicji budynków i budowli w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych sprawiła, że gminy interpretują nowe przepisy w sposób prowadzący do wyższych danin. Eksperci natomiast zastrzegają, że nie taka była intencja ustawodawcy i wnioskują do resortu finansów o wydanie interpretacji.