Wchodzisz i wiesz

Sejm uchwalił w piątek nowelizację ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych zakładającą nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego. Regulacją zajmie się teraz Senat. To w tej kadencji druga ustawa w sprawie języka śląskiego; pierwszą zawetował były prezydent Andrzej Duda.

Za uchwaleniem ustawy o języku śląskim było 244 posłów, przeciwko - 196, a 2 posłów wstrzymało się od głosów.

PiS chciało odrzucenia projektu

W czwartek na posiedzeniu plenarnym PiS zawnioskowało o odrzucenie projektu tej ustawy w całości. W piątek głosowanie przeciwko temu wnioskowi zarekomendowała sejmowa komisja mniejszości narodowych i etnicznych.

Czytaj także: Kaczyński ostrzega przed Braunem. „Dalece przekroczył granice”

Argumenty wnioskodawców: ochrona i edukacja

Podczas czwartkowego posiedzenia w Sejmie wnioskodawczyni projektu, posłanka Monika Rosa (KO) wyjaśniała, że przewiduje on nadanie śląskiemu etnolektowi statusu języka regionalnego – takiego samego, jaki ma język kaszubski.

– Język i kulturowe dziedzictwo Górnego Śląska nie cieszyły się wcześniej należną im ochroną ani wsparciem, których dziś szczególnie potrzebują. Tylko dzięki nauczaniu w szkołach język śląski może przetrwać. Przetrwać powinien zaś dlatego, że trwanie każdego języka, językowa różnorodność są wielką wartością – argumentowała Rosa podczas drugiego czytania.

Co zmieni ustawa?

Na mocy ustawy język śląski ma zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny. Oznacza to m.in. możliwość wprowadzenia do szkół dobrowolnych zajęć z języka śląskiego, montowania dwujęzycznych tablic z nazwami miejscowości, gdzie używanie języka śląskiego deklaruje ponad 20 proc. mieszkańców, dofinansowanie działalności związanej z zachowaniem języka śląskiego czy wprowadzenie do Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych dwóch przedstawicieli osób posługujących się językiem śląskim.

Czytaj także: Skorumpowany policjant niweczył wysiłki kolegów. Sutenerzy oskarżeni

Teraz ruch Senatu i prezydenta

Teraz ustawa trafi do Senatu RP, w którym większością dysponuje KO, Trzecia Droga i Lewica, a następnie – po uzyskaniu jego poparcia – do prezydenta Karola Nawrockiego.

Długa historia nieudanych prób

Po raz pierwszy poselski projekt ws. uznania języka śląskiego pojawił się w 7 września 2007 roku. Tego samego dnia zdecydowano o skróceniu kadencji parlamentu. Kolejne projekty składano w 2010 i 2012 r., ale nigdy nie zostały poddane dyskusji na sali plenarnej. W 2014 r. do Sejmu trafił obywatelski projekt ustawy ws. uznania Ślązaków za mniejszość etniczną, podpisany przez 140 tys. obywateli. Skierowano go do prac w komisji, której wnioskiem było jego odrzucenie. Poselski projekt dotyczący ślonski godki w 2018 r. nie doczekał się numeru druku, a w 2020 r. pierwszego czytania. Z kolei w 2023 r. przygotowano poselski projekt o uznaniu śląskiej mniejszości etnicznej, ale zanim się nim zajęto, skończyła się kadencja.

Projekt ustawy ws. uznania języka śląskiego za język regionalny posłowie KO przygotowali po raz drugi w tej kadencji parlamentu. Poprzedni uzyskał poparcie w Sejmie i Senacie w 2024 r. Ostatecznie nowelizację ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym zawetował były prezydent Andrzej Duda.

Czytaj także: Bezpieczeństwo poza sporem politycznym. „Szeroki narodowy konsensus”

Nadzieje na podpis prezydenta

Wnioskodawcy ponownego projektu uważają, że posłowie Prawa i Sprawiedliwości z Górnego Śląska, którzy w 2024 r. zagłosowali za uznaniem języka śląskiego za język regionalny – Bolesław Piecha i Marek Wesoły – mogą przekonać do projektu prezydenta Karola Nawrockiego, który niedawno zawetował już podobne rozwiązanie dotyczące języka wilamowskiego.

Ilu Ślązaków deklaruje tożsamość i język

Podczas spisu powszechnego w 2021 r. narodowość śląską zadeklarowały 596 224 osoby, w tym 236 588 jako pierwszą, a 187 372 jako jedyną. Używanie języka śląskiego w kontaktach domowych potwierdziło 467 145 osób, a spośród nich 54 957 – jako jedynego.

Czytaj także: Kolejne trzy weta prezydenta Karola Nawrockiego

Pierwszy tydzień handlu na warszawskiej giełdzie w 2026 roku przyniósł sporo emocji. Po czwartkowym tąpnięciu koniec tygodnia przyniósł umiarkowane odreagowanie, ale to małe i średnie spółki mogą pochwalić się lepszym bilansem.

Dochody na poziomie 647 miliardów złotych i deficyt nieprzekraczający 271,7 miliarda zł otych - to główne parametry ustawy budżetowej na 2026 rok, nad którą Sejm zakończył właśnie prace. W piątek posłowie przyjęli 10 poprawek Senatu. Ustawa trafi teraz na biurko prezydenta.

Do nietypowego odkrycia doszło we wtorek w Sandnes. Jak informuje dziennik „Stavanger Aftenblad”, przed godz. 14, operator koparki prowadzący prace ziemne, natrafił na czarny worek, w którym znajdowały się reklamówki wypełnione banknotami, głównie o nominale 200 i 500 koron norweskich.

Według lokalnych mediów, mogło tam się znajdować nawet kilka milionów koron (korona norweska warta jest obecnie 36 groszy).

Policja na razie nie informuje, ile pieniędzy znaleziono w wykopie. „Musimy obchodzić się z banknotami ostrożnie, żeby ich nie uszkodzić. Mogły to być setki tysięcy, ale też mniej. Być może więcej, a mogły to być miliony” – powiedział norweskiej stacji telewizyjnej NRK dyrektor operacyjny Roger Litlatun.

Czytaj także: Coraz więcej szczegółów po kradzieży w Luwrze. Jeden klejnot odnaleziony

Strzelali, aby zabić

 

Media spekulują, że gotówka może być częścią łupu pochodzącego z brawurowego napadu na norweską kasę Nokas w Stavanger, do którego doszło 5 kwietnia 2004 roku. Wtedy to grupa bandytów uzbrojonych w broń maszynową zrabowała 57,4 miliona koron, będących wówczas równowartością około 6 milionów euro.

Tuż przed akcją, napastnicy podpalili ciężarówkę, blokując wyjazd z lokalnego komisariatu policji. Kiedy funkcjonariusze dotarli w końcu na miejsce, doszło do strzelaniny, w której zginął jeden ze stróżów prawa.

Jak podaje „Bild”, trzynastu sprawców zostało później skazanych, ale łupu nie udało się odzyskać. Wedle dziennika, David Tosca, przywódca gangu, mieszkał przez pewien czas w Sandnes, czyli tam, gdzie znaleziono torbę z gotówką.

Stacja NRK ustaliła, że znalezione na miejscu banknoty o nominale 200 koron były w obiegu w latach 1994-2018, natomiast banknot 500-koronowy był w obiegu w latach 1999–2019. Oficjalnie jednak nie ma potwierdzenia, że to pieniądze ze skoku w Stavanger.

 

Czytaj także: Skok dekady w Wólce Kosowskiej. Ruszył proces „Gulczasa”

W polskich miastach coraz bardziej brakuje miejsc do parkowania, dlatego kierowcy pozostawiają samochody nawet nie pod swoimi domami. Sąsiad może legalnie parkować przed cudzym domem, o ile robi to na drodze publicznej i nie narusza przepisów ruchu drogowego.

Związek Województw RP apeluje o poprawkę do zmian w Prawie o ruchu drogowym. Chodzi o lukę: starosta nie ma dziś jasnych uprawnień, by kierować kandydatów na kierowców na badania po niepokojących zdarzeniach podczas egzaminu w WORD.

Jeden ze współwłaścicieli nie może żądać zapłaty całego odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, a tylko tej części, która odpowiada jego udziałowi - uznał Sąd Najwyższy, o czym informuje "Rzeczpospolita".

Obok problemów związanych z budową nowej lub remontem obecnej drogi startowej na Lotnisku Kraków Balice najważniejszą inwestycją będzie montaż nowego systemu ILS II, który sprawi, że samoloty będą mogły lądować w trakcie utrzymujących się mgieł.

09.01.2026 Na zegarze wybiła 13:30, a w Pałacu Prezydenckim zderzyły się dwa światy. Z jednej strony Donald Tusk, premier z misją, planem i notatnikiem, z drugiej Karol Nawrocki – samozwańczy strażnik konstytucji, który życie polityczne traktuje jak grajdołek z foremkami do piasku i plastikowymi wetami. Nikt nie wie, czy w sali obrad unosił się zapach kawy, ale smrodek pogardy ze strony prezydenta na pewno. Bo przecież jakże inaczej nazwać sytuację, w której prezydent RP, niczym nadęty Gandalf bez laski i magii, wypowiada zaklęcie: „Nie przejdziesz!”, i rzuca kolejne trzy weta na stół, zanim premier zdąży powiedzieć: „dzień dobry”. Tym razem

Prokurator Pomorskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Gdańsku skierował do Sądu Okręgowego w Gdańsku akt oskarżenia przeciwko jedenastu osobom w śledztwie dotyczącym działalności agencji towarzyskiej R. Osławiony przybytek rozkoszy działał od końca lat 80., ale dopiero przed kilku laty funkcjonariuszom CBŚP z Gdańska udało się przełamać zmowę milczenia m.in. pracujących tam prostytutek.

 

– Oskarżonym zarzucono m.in. kierowanie oraz udział w zorganizowanej grupie przestępczej, która w okresie od maja 2005 roku do 25 maja 2021 roku czerpała korzyści majątkowe z cudzego nierządu w ramach jednej z agencji towarzyskich działających na terenie Trójmiasta. Zarzuty obejmują również przestępstwa prania pieniędzy m.in. przez inwestowanie ich w zakup nieruchomości – poinformowała portal TVP.Info prok. Katarzyna Calów-Jaszewska z biura prasowego Prokuratury Krajowej.

 

Gang nie ograniczał się li tylko do zarabiania na prostytucji, ale miał także wyłudzić subwencje związane z przeciwdziałaniem skutkom pandemii COVID-19 oraz wyłudzać podatek VAT.

 

W czasie śledztwa zastosowano zabezpieczenie majątkowe obejmujące m.in. 17 mieszkań w Gdańsku, Sopocie i Nowym Tomyślu,7 gruntów położonych m.in. w Gdańsku i Pucku oraz udziały w trzech gruntach w Lęborku. Ponadto zabezpieczono złote monety, biżuterię i zegarki o wartości blisko 200 tys. zł i ponad 277 tys. zł w gotówce.

Wcześniej skierowano już do sądów trzy akty oskarżenia przeciwko dwudziestu pięciu osobom. Trzy osoby zostały już prawomocnie skazane za udział w zorganizowanej grupie przestępczej oraz czerpanie korzyści majątkowych z prostytucji.

 

Czytaj także: Szef CBŚP: Pruszków nie spędza nam snu z powiek. Zagrożeniem gangi ze Wschodu

Na garnuszku sutenerów

 

Pomorskie „pezety” zakończyły także wątek śledztwa dotyczący byłego funkcjonariusza CBŚP, który miał pomagać gangowi trójmiejskich sutenerów, niwecząc pracę kolegów rozpracowujących grupę. Został on oskarżony wraz z dwoma innymi osobami o szereg przestępstw.

 

– Śledztwo dotyczyło m.in. żądania oraz przyjęcia przez byłego funkcjonariusza policji korzyści majątkowych w zamian za przekazywanie informacji o czynnościach podejmowanych wobec jednej z agencji towarzyskich działających na terenie Trójmiasta oraz zapewnienie tzw. spokoju w prowadzeniu działalności przestępczej – wyjaśnia nam prok. Calów-Jaszewska.

Skorumpowany funkcjonariusz CBŚP miał także uprzedzić figuranta (osoba rozpracowywana przez śledczych) w śledztwie dotyczącym prania pieniędzy, że znajduje się na celowniku służb. Dzięki temu, osoba ta ukryła majątek pochodzący z przestępstw.

 

Dodatkowo były policjant odpowie za to, że w zamian za łapówkę doprowadził do akcji antynarkotykowej w nieistniejącej już dyskotece Galaktyka w Luzinie. Przysługę tę wycenił na 35 tys. zł.

 

Czytaj także: Gang sutenerów rozbity. Szefem była 24-latka

Państwa członkowskie formalnie zatwierdziły umowę handlową UE z Mercosurem. Choć polscy rolnicy ostrzegają przed napływem tańszej żywności z Ameryki Płd., dla przemysłu i eksporterów to szansa na dostęp do ogromnego rynku. Umowa ma też dla Europy wymiar geopolityczny, wykraczający poza bilans handlowy.

Poseł PiS, który jesienią pędził 200 km/h na trasie S3, złożył publiczną deklarację w rozmowie z RMF FM. Mimo że Kancelaria Sejmu od listopada bezskutecznie próbuje dostarczyć mu dokumenty, polityk twierdzi, że o wniosku dowiedział się dopiero od dziennikarza. Olga Skórko

Opaska z tektury falistej na drzewa owocowe, to fantastyczna ochrona przed robakami w owocach! Chcesz mieć śliwki bez robaków w swoim ogrodzie? Dowiedz się jak skutecznie chronić drzewka owocowe przed szkodnikami. Dlaczego w tym celu najlepiej zastosować opaski z tektury falistej? Bo dzięki niej robaki nie mają szans! Kiedy i jak zakładać opaski na drzewka owocowe? Marzena Sarniewicz

Jessica Moretti po przesłuchaniu mogła opuścić budynek sądu w Sionie. Do obecnych tam dziennikarzy powiedziała: „Chcę przeprosić wszystkich, szczególnie tych, którzy do dziś walczą o zdrowie”. Jej mąż Jaques Moretti został jednak zatrzymany. Prokuratura uważa, że istnieje ryzyko, że mężczyzna ucieknie.

Według francuskiego dziennika „Le Parisien”, Moretti ma bogatą przeszłość kryminalną. Gazeta podała, że jest on znanym stręczycielem, odsiadywał wyroki także między innymi za porwania i uwięzienia.

Zobacz także: Pożar w alpejskim kurorcie. Właściciel klubu z kryminalną kartoteką

Żałoba narodowa w Szwajcarii

W całej Szwajcarii o 14.00 zabiły dzwony. Centralne uroczystości upamiętniające zmarłych w pożarze zorganizowano w Martigny, bo Crans-Montana okazała się za mała. Wśród rodzin zmarłych i przedstawicieli dotkniętych skutkami pożaru społeczności byli też prezydenci Szwajcarii Guy Parmelin i Francji Emmanuel Macron.

1 stycznia w czasie zabawy sylwestrowej w pożarze baru „Le Constellation” zginęło 40 osób w wieku od 14 do 39 lat. 116 osób zostało rannych.

Zobacz także: Matka Polki uratowanej w Crans-Montana: Wszędzie widziała śmierć

Rząd ma przygotować nową wersję reformy Państwowej Inspekcji Pracy, która zmieni kontrowersyjne zapisy o uprawnieniach inspektorów. Jak zapewnił premier Donald Tusk, projekt zostanie "wycyzelowany" tak, aby z jednej strony chronić pracowników, a z drugiej zyskać pełną akceptację Komisji Europejskiej. - Na pewno doprowadzimy tę kwestię do pozytywnego finału i to w ciągu najbliższego czasu - zapewnił szef rządu.

Ryszard Rynkowski kilka miesięcy temu stracił ukochaną żonę. Tragiczne wydarzenia sprawiły, że odwołał swoje występy. Kiedy artysta wróci na scenę? Menedżer Ryszarda Rynkowskiego zabrał głos w tej sprawie. Co powiedział? Marta Kawczyńska

W 2026 r. ZUS zmienia zasady gry: przedsiębiorcy na pełnym ZUS zapłacą rocznie nawet 3,8 tys. zł więcej, a korzystający z Małego ZUS Plus mogą płacić cztery razy mniej. Wszystko przez reset limitów i wyższe składki zdrowotne oraz społeczne.

Szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego w grudniu 2025 roku wyniosła 5,7 procent. To o 0,1 punktu procentowego więcej niż miesiąc wcześniej - poinformowało w piątek Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Pod koniec grudnia liczba osób bezrobotnych w urzędach wzrosła o 15 tysięcy.

W piątek 9 stycznia 31-letni mężczyzna po rozprawie wybiegł z sali. Uciekł policjantom na czwarte piętro budynku i skoczył. Próba reanimacji nie przyniosła rezultatu.

„Z informacji przekazanych przez PGE Toruń wynika, że w obrębie Zespołu Staromiejskiego w okolicy ulicy Mostowej doszło do rozszczelnienia ciepłociągu” – przekazał toruński magistrat. Awaria po kilku godzinach został usunięta, jednak ciepło nie wróci do budynków od razu.

Jak podaje miasto, dostawy ciepła zostały czasowo wstrzymane „do budynków zasilanych z tej części sieci - od ul. Podmurnej do ul. Żeglarskiej, w tym przy ulicach: Mostowej, Łaziennej, Ciasnej oraz Szerokiej (numery nieparzyste)”.

Dostawy ciepła mają zostać przywrócone do końca dnia.

Zobacz także: Kolejowy chaos w Katowicach. Paraliż ruchu i opóźnienia pociągów

Alternatywne źródła ciepła

Miasto poinformowało także o uruchomieniu dodatkowych usług dla mieszkańców dotkniętych przerwami w dostawach ciepła. Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu uruchomił elektryczny autobus, w którym mieszkańcy mogła się ogrzać. Ponadto, wydawane są w nim gorące napoje.

Dodatkowo, pracownicy socjalni sprawczą stan mieszkańców z budynków objętych brakiem dostaw ciepła i w razie konieczności wydadzą im ciepłe posiłki.

Zobacz także: Awaria ciepłownicza w stolicy. Kilkadziesiąt budynków bez ogrzewania