Wchodzisz i wiesz

Czy Donald Trump doprowadzi do upadku NATO? Niemieckie dzienniki "Sueddeutsche Zeitung", "Tagesspiegel" i „FAZ” ostro komentują plany przejęcia kontroli nad Grenlandią przez USA. Prezydent Stanów Zjednoczonych używa ceł jako narzędzia nacisku na Danię i Unię Europejską, by zdobyć arktyczną wyspę. Eksperci ostrzegają, że 17 stycznia 2026 roku Sojusz stracił swoją wiarygodność, a Europa musi pilnie budować własną niezależność obronną. Olga Skórko

Polska w 2025 roku na aukcjach sprzedała łącznie 52,532 mln uprawnień do emisji CO2 (EUA), uzyskując około 3,851 mld euro przychodu, a w latach 2013-2025 sprzedając 851,366 mln uprawnień do emisji CO2 osiągnęła łączny przychód w wysokości 31,585 mld euro - wynika z raportu Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE).

Globalny niedobór pamięci półprzewodnikowych ma bezprecedensową skalę i utrzyma się dłużej, niż zakładano. Taką ocenę przedstawia dostawca Nvidii - Micron Technology - wskazując na gwałtowny wzrost popytu ze strony infrastruktury dla sztucznej inteligencji oraz konsekwencje dla rynku smartfonów i komputerów osobistych.

Licząca około 1,4 miliarda osób populacja Chin wciąż maleje co – jak pokazują nowe statystyki rządowe – oznacza czwarty z rzędu rok spadku. Całkowita liczba ludności w 2025 roku wyniosła 1,404 miliarda, czyli o 3 miliony mniej niż rok wcześniej. Chiny były najludniejszym krajem świata do 2023 roku, kiedy to wyprzedziły je sąsiadujące z nimi Indie. 

Współczynnik urodzeń w ubiegłym roku – 5,63 na 1 000 osób – był najniższy, w historii od 1949 roku, czyli od momentu, gdy władza Mao Zedonga obaliła nacjonalistów i przejęła władzę w kraju.

Chiny dotknięte kryzysem demograficznym

Liczba nowo narodzonych dzieci w 2025 roku wyniosła zaledwie 7,92 miliona, co oznacza spadek o 1,62 miliona, czyli o 17 procent, w porównaniu z rokiem poprzednim. Najnowsze dane dotyczące urodzeń pokazują, że niewielki wzrost odnotowany w 2024 roku nie był trwałym trendem. Liczba urodzeń spadała przez siedem kolejnych lat aż do 2023 roku.

Większość rodzin nie decyduje się na powiększenie rodziny ze względu na wysokie koszty utrzymania dzieci oraz presję społeczną. Te kwestie są jeszcze bardziej widoczne w obliczu spowolnienia gospodarczego, które szczególnie dotknęły osoby mające trudności z pokryciem kosztów życia.

Innym możliwym czynnikiem wpływającym na te statystyki jest fakt, że ubiegły rok w Chinach był rokiem węża – uznawanym w chińskim zodiaku za jeden z najmniej sprzyjających lat na posiadanie dziecka.

Podobnie jak wiele innych krajów w Azji, Chiny zmagają się ze spadkiem współczynnika dzietności, czyli średniej liczby dzieci, jakich kobieta może się spodziewać w ciągu swojego życia. Choć rząd nie publikuje regularnie tego wskaźnika – ostatnio podał, że w 2020 roku wynosił on 1,3 – eksperci szacują, że obecnie oscyluje on wokół 1. Obie te wartości są znacznie niższe od poziomu 2,1, który pozwoliłby utrzymać liczebność populacji Chin.

Czytaj także: Rodzimy za mało dzieci. I zapłacimy za to wysoką cenę

Przez dziesięciolecia chiński rząd zabraniał posiadania więcej niż jednego dziecka i często nakładał sankcje na osoby, które zakładały większą rodzinę. W 2015 roku rząd podniósł dopuszczalną liczbę potomków do dwójki, a następnie, w obliczu presji demograficznej, w 2021 roku ponownie ją zrewidował do trójki.

Władze Chin chcą zachęcić obywateli do powiększania rodziny

Dążenie do zwiększenia liczby urodzeń ma podłoże ekonomiczne. W Chinach jest obecnie 323 miliony osób powyżej 60. roku życia, czyli 23 procent całej populacji. Liczba ta stale rośnie, podczas gdy populacja w wieku produkcyjnym maleje, co oznacza, że ​​jest mniej pracowników, którzy mogliby utrzymać osoby starsze.

Intensywny rozwój chińskiej produkcji z wykorzystaniem zaawansowanych technologii i robotyki może złagodzić skutki malejącej siły roboczej.

Łącząc zachęty z innymi próbami kształtowania zachowań, rząd objął prezerwatywy 13% podatkiem. Chiny usunęły środki antykoncepcyjne z listy produktów zwolnionych z podatku VAT 1 stycznia 2025 roku.

Aby jeszcze bardziej wspierać posiadanie dzieci, na listę miejsc zwolnionych podatków trafiły nie tylko przedszkola i żłobki, ale również placówki świadczące usługi matrymonialne.

Czytaj również: Niemców przybyło. Polacy nadal w czołówce obcokrajowców

Związek zawodowy maszynistów SEMAF (Sindicato Español de Maquinistas Ferroviarios) wysłał list do państwowego zarządcy infrastruktury kolejowej ADIF (Administrador de Infraestructuras Ferroviarias) już w sierpniu 2025 r.

W liście związkowcy wyrazili zaniepokojenie stanem niektórych linii kolei dużych prędkości.

Wyboje i nierówności powodowały częste awarie i uszkadzały pociągi – napisano w liście opublikowanym na X i potwierdzonym Reuterowi przez członka SEMAF. Dodano, że maszyniści „codziennie” informowali operatora o swoich obawach, ale zarządca nie podjął żadnych działań.

ADIF nie odpowiedziało jeszcze na prośbę o komentarz w tej sprawie.

Liczba osób zabitych w kolizji pociągów dużych prędkości w prowincji Kordoba na południu Hiszpanii wzrosła w poniedziałek do 39 – przekazało hiszpańskie ministerstwo spraw wewnętrznych.

Do tragedii doszło w niedzielę. Pierwszy pociąg – kursujący z Malagi do Madrytu, należący do przewoźnika Iryo – wykoleił się, a jego ostatnie wagony zjechały na sąsiedni tor. Tam jechał drugi skład, obsługiwany przez Renfe, zmierzający z Madrytu do Huelvy. On też wypadł z torów.

Hiszpański minister transportu Oscar Puente przekazał, że przyczyny wypadku wciąż są badane i jest to „trudne do wyjaśnienia”.

Czytaj też: Niemal 40 ofiar śmiertelnych katastrofy kolejowej w Hiszpanii

Uczniowie z pięciu województw rozpoczęli ferie zimowe. Część z nich wyjedzie na zorganizowany wypoczynek, niektórzy po raz pierwszy. Ministerstwo Edukacji Narodowej apeluje do rodziców. To warto sprawdzić przed wysłaniem dziecka na obóz. Beata Jasina-Wojtalak

W najbliższą środę wznowione zostanie kursowanie wszystkich częstochowskich linii tramwajowych – nr 1, 2 i 3 – na całej długości ich tras.

Jednocześnie zastępcza linia autobusowa – nr 40 – zostanie zlikwidowana.

Źródło: UM Częstochowy

Choć 2026 rok zaczął się dużymi napięciami na arenie międzynarodowej, a geopolityka po raz kolejny dała o sobie znać, to światowa gospodarka ma się lepiej, niż początkowo myślano. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) podniósł prognozę wzrostu światowego PKB na 2026 r. do 3,3 proc., a na 2027 r. pozostawił na poziomie 3,2 proc. - podano w styczniowej edycji World Economic Outlook. Kamil Nowak

Zakładanie działających komercyjnie spółek-córek nie może służyć obchodzeniu przepisów - pisze "Rzeczpospolita", wyjaśniając niedawny wyrok TSUE ws. zamówień in-house. Zdaniem ekspertów, wyrok ten ograniczy możliwość udzielania zamówień z wolnej ręki.

Jedną z głównych ról zagrał 15-letni Filip Wiłkomirski, który za swój profesjonalny debiut aktorski został nagrodzony podczas 50. Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni.

„Brat” z gwiazdami polskiego kina w obsadzie – Agnieszką Grochowską, Julianem Świeżewskim, Jackiem Braciakiem i Tomaszem Schuchardtem – to dramat o dorastaniu i trudnych relacjach rodzinnych.

Film „Brat” wchodzi na platformę TVP VOD

Film jest poruszającą opowieścią o nastoletnim Dawidzie, który w obliczu problemów rodzinnych musi wziąć odpowiedzialność za siebie i swojego młodszego brata. Produkcja porusza tematy przemocy, biedy i poszukiwania bezpieczeństwa w świecie dorosłych.

Widzowie i krytycy filmowi chwalą film „Brat” między innymi za świetnie zagrane postacie dziecięce. Oprócz nagrodzonego Filipa Wiłkomirskiego komplementy za aktorstwo otrzymał też Tytus Szymczuk. Ponadto film otrzymał Nagrodę Jury Ekumenicznego podczas 41. Warszawskiego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Warszawie, a autorzy scenariusza – Maciej Sobieszczański i Grzegorz Puda – mogą pochwalić się Nagrodą ScripTeast im. Krzysztofa Kieślowskiego za Najlepszy scenariusz z Europy Wschodniej.

„Brat” miał premierę w polskich kinach 5 grudnia 2025 roku. Film będzie dostępny online w serwisie TVP VOD odpłatnie, w modelu SVOD.

Czytaj też: Zmarł współtwórca „Króla Lwa”. Wybitny reżyser miał 76 lat

Niewątpliwym zaskoczeniem początku 2026 roku na warszawskiej giełdzie jest producent gier, Creepy Jar. Po krótkiej, ale w pełni zasłużonej korekcie kurs walczy o powrót do wzrostów, napędzany świetnymi danymi o sprzedaży nowego tytułu warszawskiego studia.

Seniorzy po ukończeniu 75., a nawet już 60. i 65. roku życia, mogą otrzymać dodatkowe pieniądze do emerytury. Wielu seniorów nie wie, że oprócz podstawowego świadczenia przysługują im różne dodatki. Trzeba dodać, że od marca 2026 kwoty dodatków zostaną zwaloryzowane prawdopodobnie o 4,88 %, a to oznacza, że świadczenia będą jeszcze wyższe! Sprawdź, jaki dodatek do emerytury przysługuje Tobie już teraz. Marzena Sarniewicz

Właścicielce budynku, w którym zginęła rodzina, przedstawiono zarzut „podżegania do podrobienia dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie czynności przeglądu pieca gazowego”.

Okazało się, że urządzenie, które według nieoficjalnych doniesień, miało być w złym stanie, nie miało wykonanego obowiązkowego przeglądu. Sprawa wyszła jaw po tragedii. Wtedy, jak twierdzi prokuratura, właścicielka próbowała zatuszować zaniedbanie.

– Kobieta usiłowała uzyskać taki dokument i użyć go jako prawdziwego – wyjaśniła portalowi TVP.Info prok. Izabela Oliver, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Toruniu.

Śmierć matki i trójki dzieci w Chełmnie. Właścicielka domu tymczasowo aresztowana

Właścicielka nie przyznaje się do winy. Złożyła wyjaśnienia, w których przedstawiła inną wersję zdarzeń, niż ustaliła prokuratura. Kobiecie grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. Zatrzymana została aresztowana na miesiąc w związku z obawą matactwa.

Przypomnijmy, że do tragedii doszło na parterze dwukondygnacyjnego budynku. Zmarła 31-letnia matka, a także jej syn w wieku 2 lat i córki – w wieku 7 i 12 lat. Na miejscu znaleziono też zwłoki psa. Tragicznego odkrycia dokonali strażacy, którzy interweniowali po zgłoszeniu rodziny, zaniepokojonej brakiem kontaktu z krewną.

– Służby zawiadomiła siostra kobiety, która nie miała z nią kontaktu od poniedziałku. Dzieci miały nie być w szkole też od tego dnia – powiedziała rzeczniczka prasowa policji w Chełmnie mł. asp. Agnieszka Stankiewicz.

Dom, w którym doszło do tragedii, to mała kamienica na obrzeżach starówki. Nikt wcześniej nie zgłaszał służbom, że w budynku działo się coś niepokojącego.

CZYTAJ TEŻ: Groźne zatrucie czadem w Skierniewicach. Niemowlak trafił do szpitala

Europejscy ministrowie zapowiadają stanowczą odpowiedź na groźbę nałożenia karnych ceł przez administrację Donalda Trumpa. Głos w tej sprawie zajęli szefowie resortów finansów z Niemiec, Francji i Polski. - Groźby są kierowane wobec konkretnych państw, ale pamiętajmy, że jesteśmy wspólnym rynkiem - stwierdził Andrzej Domański.

W Polsce występują problemy z odbiorem odpadów. Chodzi o zasypane dojazdy i zamarzające frakcje w pojemnikach. Nawet jeśli odpady uda się odebrać, to trwa to znacznie dłużej niż zwykle i pracownicy nie są w stanie zrealizować planów.

Właścicielka mieszkania w Chełmnie usłyszała w poniedziałek zarzuty po śmierci matki i trójki dzieci w Chełmnie. Ofiary czadu znaleziono w kamienicy w czwartek wieczorem. Kobiecie grozi do pięciu lat więzienia. Została tymczasowo aresztowana na miesiąc. Weronika Papiernik

W poniedziałek 19 stycznia po godzinie 12.00 rozpoczęły się rozmowy zarządu Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW) z przedstawicielami strony społecznej. Negocjacje są trudne i prowadzone pod presją uciekającego czasu.

Elon Musk domaga się od OpenAI i Microsoftu nawet 134 miliardy dolarów. W pozwie złożonym w sądzie federalnym twierdzi, że spółki osiągnęły korzyści dzięki jego wczesnemu wsparciu i że to jemu należą się - jak podkreśla - "bezprawnie uzyskane zyski".

W poniedziałek w miejscowości Chřibská w Czechach doszło do strzelaniny. Jak informuje lokalna policja, zginął mężczyzna, a co najmniej sześć osób zostało rannych. "Napastnik został zabity" - podaje agencja Reuters. Weronika Papiernik