Wchodzisz i wiesz

Decyzja prezydenta spotkała się z mocną krytyką ze strony byłych dowódców. Płk Krzysztof Przepiórka, były dowódca jednostki specjalnej GROM, nie ukrywał emocji. – Powiedzieć, że jest mi przykro, to nic nie powiedzieć. Jestem po prostu wkurzony, wkurzony jako żołnierz i jako obywatel – podkreślił.

W programie „19.30” byli wojskowi zarzucali głowie państwa „granie bezpieczeństwem” oraz próbę politycznej „ustawki z żołnierzami”.

Część wojskowych i generałów uważa, że odrzucenie ustawy w sprawie programu SAFE może osłabić pozycję Polski i tempo modernizacji armii. Gen. Stanisław Koziej ocenił, że decyzja oznacza utratę części wiarygodności państwa na arenie międzynarodowej. Z kolei szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Wiesław Kukuła już wcześniej wskazywał, że mechanizmy zawarte w programie mogły znacząco przyspieszyć transformację sił zbrojnych i wzmocnić odporność państwa.

Rząd zapowiada dalsze działania

Mimo weta rząd zapowiada, że będzie szukał sposobów na finansowanie modernizacji służb mundurowych. Eksperci zwrócili jednak uwagę, że decyzja prezydenta może pogłębić napięcia między Pałacem Prezydenckim a dowództwem wojska. W opinii części wojskowych to szczególnie niepokojące w sytuacji, gdy bezpieczeństwo kraju powinno – ich zdaniem – pozostawać ponad politycznym sporem.

Zobacz również: Kolejne weto prezydenta. Chodzi o tymczasowe areszty

Obecne wyniki finansowe jednostek samorządu terytorialnego pozwalają na to, by bez obaw patrzeć na konieczność realizacji zadań bieżących. Wygląda jednak na to, że to sytuacja chwilowa, która jeśli nie zostaną podjęte dalsze działania, może prowadzić do poważnych problemów.

Grejpfrut to jeden z najzdrowszych owoców. Jest niskokaloryczny, bogaty w witaminy i zawiera wiele cennych związków roślinnych, które wspierają pracę organizmu. Dietetycy podkreślają, że regularne spożywanie grejpfrutów pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu, wspiera metabolizm oraz zmniejsza ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Dominika Górtowska

- Pamiętam nasze rozmowy i spotkania z prezydentem i tam nie było jakichś szczególnych wątpliwości co do tego, by brać europejskie pieniądze na obronność - ocenił szef rządu. Jak dodał, antyeuropejska kampania postawiła prezydenta w sytuacji bez wyjścia.

Spór o wynagrodzenia w ochronie zdrowia wraca wraz z lipcową waloryzacją. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że płace to inwestycja, a NFZ wskazuje na ograniczony strumień finansowania i obowiązki wynikające z ustawy.

Prezydent Karol Nawrocki podjął decyzję o zawetowaniu ustawy wdrażającej SAFE w rocznicę przystąpienia Polski do NATO. W orędziu z 12 marca porównał unijny program do kredytów frankowych. 

– Mechanizm SAFE jest ogromnym kredytem zagranicznym zaciąganym w obcej walucie (...) Zarobią na tym zachodnie banki i instytucje finansowe – mówił.

– Kredyt SAFE obciąży nasze dzieci i wnuki – powiedział, dodając, że „dług można zaciągnąć w jeden dzień, ale spłacać go będzie całe pokolenie”. 

Karol Nawrocki stwierdził, że jego propozycja to „realna alternatywa” i zaapelował o prace nad nią w parlamencie.

Decyzja głowy państwa spotkała się z ostrą krytyką byłych szefów Narodowego Banku Polskiego: Marka Belki oraz Leszka Balcerowicza.

CZYTAJ TAKŻE: Ostre słowa Balcerowicza po wecie. „On wpisał się na listę hańby narodowej”

O „zdradzie narodowej” mówił rzecznik rządu Adam Szłapka. 

Polityk zapewnił, że rząd ma plan B, który w dużej mierze został ujawniony po specjalnym posiedzeniu Sejmu w piątek rano, gdy rząd upoważnił ministrów: obrony narodowej oraz finansów i gospodarki do podpisania umowy dotyczącej unijnego programu SAFE.

Zgodnie z przyjętą uchwałą ws. Programu Polska Zbrojna pożyczka z SAFE zostanie zaciągnięta przez BGK na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. W piątek po południu w Monitorze Polskim opublikowano uchwałę Rady Ministrów tej w sprawie.

Rosnące ceny paliw skłaniają niemieckich kierowców do tankowania w Polsce. Do Słubic przyjeżdżają nie tylko mieszkańcy Berlina, lecz także kierowcy z bardziej oddalonych regionów Brandenburgii i Saksonii-Anhalt - donoszą w piątek regionalne media.

Wyniki bieżące liczone dla wszystkich samorządów są bardzo pozytywne. - Szacujemy wstępnie, podkreślam, że będzie około 2 mld zł na plusie - powiedziała wiceminister finansów Hanna Majszczyk, oceniając sytuację finansową jednostek samorządu terytorialnego po 2025 r.

Polscy żołnierze i byli dowódcy w ostrych słowach komentują zawetowanie przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawy dotyczącej przyjęcia unijnego programu SAFE. To właśnie środowisko wojskowe od tygodni apelowało o przyjęcie rozwiązań, które miały przyspieszyć modernizację armii i wzmocnić bezpieczeństwo państwa. O reakcji wojskowych w reportażu Igora Sokołowskiego w programie „19.30”.

W wywiadzie dla telewizji Fox News Donald Trump oświadczył, że Ameryka sama poradzi sobie z irańskimi dronami i nie potrzebuje wsparcia Ukrainy. – Nie potrzebujemy ich pomocy w obronie powietrznej. Wiemy o dronach więcej niż ktokolwiek. Mamy najlepsze drony na świecie – mówił prezydent USA.

Przyznał również, że Rosja może udzielać Iranowi ograniczonego wsparcia wojskowego – co jest zgodne z wcześniejszymi doniesieniami o pomocy Moskwy w atakowaniu amerykańskich obiektów wojskowych w regionie. Bagatelizował jednak znaczenie pomocy Moskwy dla Teheranu.

Słowa Trumpa na temat dronów stoją w sprzeczności z wcześniejszymi deklaracjami prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Według niego Kijów odpowiedział pozytywnie na prośbę Waszyngtonu o pomoc w ochronie amerykańskich baz wojskowych w Jordanii.

Trump: Zełenski nie ma kart

W styczniu amerykański prezydent twierdził, że to on sam „jest jedyną kartą przetargową Zełenskiego” i że bez niego doszłoby do „totalnej katastrofy”. – Nie miał kart od pierwszego dnia (pełnoskalowej rosyjskiej inwazji – przyp. red.) – przekonywał, oceniając szansę Kijowa w rozmowach pokojowych.

Wobec strat zadawanych wojskom USA przez irańskie drony, kilka dni tenu Zełenski oświadczył, że Ukraina „ma teraz karty”, odwracając wcześniejsze słowa Trumpa. Podkreślił, że dzięki sukcesom ukraińskiej armii oraz rozwojowi krajowej produkcji zbrojeniowej Kijów stał się ważnym partnerem dla Zachodu, także dla Stanów Zjednoczonych. Sugerował, że Waszyngton potrzebuje współpracy z Ukrainą, między innymi w obszarze technologii wojskowych i doświadczenia zdobytego w walce z Rosją.

Według Zełenskiego Ukraina dysponuje dziś realnymi argumentami politycznymi i militarnymi w relacjach z USA. Prezydent wskazał również, że wojna przyspieszyła rozwój ukraińskiego przemysłu obronnego, a zdobyte doświadczenie w zwalczaniu rosyjskich ataków – szczególnie dronów i rakiet – jest cenne dla sojuszników.

Czytaj także: Łukaszenka grozi Oriesznikiem. Nie spodobały mu się słowa Zełenskiego

Iran zezwolił dwóm statkom pod banderą Indii na przepłynięcie przez cieśninę Ormuz - poinformował w piątek Reuters. Są to jednostki transportujące skroplony gaz płynny (LPG). W ostatnich dniach akwen przepłynęła również jednostka pod banderą Turcji.

Drony to kluczowa broń Sił Zbrojnych Ukrainy (SZU) w walce z wojskami rosyjskiego agresora. Operatorzy bezzałogowców polują nie tylko na sprzęt pancerny i transportowy, ale przede wszystkim na zwykłych żołnierzy. Według niektórych szacunków nawet 70-75 proc. strat w oddziałach przeciwnika zadają ataki dronów samobójczych lub ładunki zrzucane przez inne typy tych urządzeń.

 

Wojna jest bardzo dobrą okazją do dorobienia przez urzędników czy wysokich rangą wojskowych. Korupcja i okradanie magazynów wojskowych to problem, z którym walczą ukraińskie służby, między innymi Państwowe Biuro Śledcze (DBR).

 

Oficer okradał magazyny

Funkcjonariusze DBR odkryli, że szef wydziału odpowiedzialnego za zaopatrzenie w drony i środki do zwalczania bezzałogowców jednej z jednostek wojskowych w obwodzie odeskim, regularnie okradał magazyny z cennego sprzętu. Najbardziej interesowały go maszyny rozpoznawcze oraz drony przechwytujące i inny ekwipunek do walki z bezzałogowca.

 

„Wojskowy oddał część sprzętu do lombardu, a resztę sprzedał po obniżonej cenie. W wyniku takich działań państwo poniosło straty przekraczające 5,4 mln hrywien. Teraz odpowie za kradzież mienia wojskowego w wyniku nadużycia stanowiska służbowego w stanie wojennym za co grozi do 15 lat więzienia” – poinformowało DBR.

 

Oficer nie trafi do aresztu, jeżeli wpłaci kaucję w wysokości 5,4 mln hrywien.

 

Czytaj także: Sprzedali wojsku lipne miny. Miliony nie przydadzą im się w więzieniu

Prezydent zawetował ustawę wdrażającą program SAFE, a rząd uruchomił plan B wykorzystania unijnych pieniędzy na obronność. Na podpis prezydenta czeka największa od lat reforma Państwowej Inspekcji Pracy.

Problemy z internetem rozpoczęły się 3 marca. W wielu częściach Moskwy, szczególnie w centrum miasta, mobilna sieć przestała działać lub dostęp do niej został poważnie ograniczony. W niektórych miejscach użytkownicy mogą korzystać jedynie z wybranych stron znajdujących się na tak zwanej białej liście.

Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow tłumaczył wprowadzenie ograniczeń względami bezpieczeństwa. Twierdził, że Ukraina stosuje coraz bardziej zaawansowane metody ataku.

Rosjanie zareagowali kupowaniem urządzeń komunikacyjnych, które dawno przestały być popularne. Według danych największej rosyjskiej platformy sprzedażowej Wildberries między 6 a 10 marca sprzedaż pagerów wzrosła o 73 proc. w porównaniu z analogicznym okresem w lutym. Wzrosło także zainteresowanie krótkofalówkami (o 27 proc.) oraz telefonami stacjonarnymi (o 25 proc.).

Wzrost sprzedaży papierowych map

Zakłócenia internetu sprawiły także, że mieszkańcy i turyści zaczęli kupować papierowe mapy miasta. Sprzedaż atlasów i przewodników wzrosła o 48 proc. w porównaniu z poprzednim tygodniem.

Do 10 marca mieszkańcy Moskwy doświadczali już piątego dnia z rzędu poważnych zakłóceń mobilnego internetu w większości miasta. Według mediów może to być test systemu umożliwiającego szeroką blokadę dostępu do sieci. Totalitarny reżim Putina chce też kontrolować telefonu rodaków, wszystkie nowe urządzenia są obowiązkowo sprzedawane z aplikacjami szpiegującymi.

Zobacz również: Zdrajca wystawił Rosji ukraińskiego generała. Pomogła była żona szpiega

Spór wokół ustawy wdrażającej unijny program dozbrajania SAFE pokazuje, że w Polsce zaostrza się walka o władzę między proeuropejskim rządem Donalda Tuska a zbliżonym do opozycji prezydentem Karolem Nawrockim – ocenił w piątek na portalu tygodnik "Der Spiegel". Z kolei "Sueddeutsche Zeitung" zauważa, że polski prezydent nie chce unijnych miliardów, mimo że SAFE to... polski pomysł. Piotr Kozłowski

To już 29. zawetowana ustawa. Nowelizacja Kodeksu postępowania karnego miała wprowadzić zmiany w przepisach dotyczących m.in. zakazu korzystania z dowodów pozyskanych w wyniku przestępstwa oraz ograniczenia tymczasowych aresztów.

Za przyjęciem uchwały opowiedziało się jednogłośnie 424 posłów. W przyjętym dokumencie Sejm wyraził „poważne zaniepokojenie” zarówno sposobem procedowania umowy, jak i jej możliwymi skutkami gospodarczymi oraz społecznymi.

Zdaniem posłów porozumienie między Unią Europejską a państwami Mercosuru – Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem – może prowadzić do zakłócenia konkurencji na rynku wewnętrznym UE, szczególnie w sektorze rolnym i przetwórczym. W uchwale wskazano również na ryzyko osłabienia ochrony konsumentów oraz standardów środowiskowych w Unii.

Wniosek do rządu o działania prawne

Sejm przypomniał, że państwa członkowskie UE mają prawo zaskarżać akty unijnych instytucji do Trybunału Sprawiedliwości UE, jeśli istnieją wątpliwości co do kompetencji, naruszenia procedur czy zgodności z traktatami.

W związku z tym parlament wezwał Radę Ministrów do przygotowania skargi na podstawie artykułu 263 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Chodzi o zakwestionowanie aktów Komisji Europejskiej i Rady UE, które stanowią podstawę zawarcia umowy handlowej z państwami Mercosuru.

Czytaj także: Spór o weto prezydenta. Szef MON: Nie zatrzymacie modernizacji armii

Spór polityczny wokół uchwały

Sejmowa komisja rolnictwa rozpatrywała trzy projekty uchwał – jeden autorstwa Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz dwa przygotowane przez posłów Prawo i Sprawiedliwość. Ostatecznie za wiodący uznano projekt PSL.

Na przyjęcie uchwały zobowiązującej rząd do wniesienia skargi szczególnie naciskali posłowie PiS. Ich zdaniem wniosek Parlamentu Europejskiego do TSUE może zostać rozstrzygnięty w sposób sprzyjający Komisji Europejskiej, która opowiada się za wejściem umowy w życie.

Umowa UE–Mercosur i dalsza procedura

17 stycznia przedstawiciele Unii Europejskiej i państw Mercosuru podpisali umowę o partnerstwie oraz przejściową umowę handlową. Zgodę na jej zawarcie wyraziła 9 stycznia większość państw w Radzie UE, przy sprzeciwie Polski, Francji, Irlandii, Węgier i Austrii. Aby umowa o partnerstwie weszła w życie, musi zostać ratyfikowana przez wszystkie państwa członkowskie UE.

21 stycznia Parlament Europejski skierował wniosek do Trybunału Sprawiedliwości UE o zbadanie zgodności porozumienia z unijnymi traktatami. Decyzja ta może opóźnić głosowanie nad zatwierdzeniem umowy o co najmniej kilkanaście miesięcy.

Tymczasowe stosowanie porozumienia

27 lutego przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała rozpoczęcie tymczasowego stosowania części handlowej umowy z państwami Mercosuru. Zgodnie z traktatami UE pełne wejście w życie porozumienia będzie możliwe dopiero po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

Umowę zatwierdziły już parlamenty Urugwaju i Argentyny. Komisja Europejska rozpoczęła procedurę jej tymczasowego wdrożenia, które – według wstępnych zapowiedzi – może nastąpić w maju.

Czytaj także: Saudyjczycy szykują alternatywę dla cieśniny Ormuz. „W ciągu kilku dni”

„Około godziny 10 systemy radarowe Ministerstwa Obrony Narodowej wykryły cele powietrzne na północ od okręgu Tulcza (obszar Chilia Veche–Valcov)” – wskazano w oświadczeniu ministerstwa. „Z dotychczasowych danych wynika, że fragmenty drona mogły spaść również na terytorium Rumunii w okolicy Chilia Veche” – dodano w komunikacie.

Wysłano dwa F-16

Resort informował, że systemy przeciwlotnicze zostały postawione w stan najwyższej gotowości, a dwa samoloty F-16 wystartowały w celu „zbadania i monitorowania przestrzeni powietrznej”.

Okręg Tulcza leży we wschodniej Rumunii i graniczy z ukraińskim obwodem odeskim, gdzie trwał alarm przeciwlotniczy w momencie wykrycia obiektów powietrznych przez rumuńskie systemy. Bukareszt nie sprecyzował jednak, jakiego pochodzenia były te wykryte cele powietrzne.

Czytaj także: Zdrajca wystawił Rosji ukraińskiego generała. Pomogła była żona szpiega

Węgry i Słowacja ponownie zablokowały przedłużenie unijnych sankcji wobec Rosji, nałożonych po inwazji na Ukrainę. Jak informuje źródło w Unii Europejskiej, Bratysława domaga się wykreślenia dwóch osób z tak zwanej czarnej listy, a jej sprzeciw nie jest związany z ropociągiem Przyjaźń. Aby sankcje pozostały w mocy, decyzja o ich przedłużeniu musi zostać podjęta jednomyślnie do 15 marca.

Wizyta wysłannika Donalda Trumpa Johna Coale’a w Mińsku została zaplanowana po 18 marca. O tym, co chce osiągnąć, poinformował sam Alaksandr Łukaszenka. – Począwszy od przywrócenia normalnej pracy ambasady po uwolnienie tak zwanych więźniów politycznych. Choć u nas takich artykułów nie ma. I kwestie gospodarcze, i sankcje – wszystko w pakiecie. Tam jest około dziesięciu tematów. Prowadzimy z nimi negocjacje we wszystkich sprawach. Pytań jest mnóstwo – powiedział. 

Jednocześnie dyktator groził sąsiadom Białorusi, którzy są sojusznikami USA, „subtelnie” przypominając o tym, że posiada rosyjskie pociki Oriesznik. – Nie mówię, że jutro uderzymy tym Oriesznikiem w Wilno, Warszawę czy Kijów. Broń Boże! To nie jest nasze zadanie. Musimy chronić nasz kraj. Ale żeby Oriesznik nie wypalił, nie wchodźcie nam w drogę – ani z Ukrainy, ani z Polski, ani z Litwy, ani z Łotwy. Rozwiązujmy sprawy po ludzku – zaapelował w swoim stylu.

Łukaszenka chwali się Oriesznikiem

Łukaszenka oświadczył także, że armia białoruska kupiła od Rosji system rakietowy średniego zasięgu Oriesznik. – Dziękuję Władimirowi Putinowi za jego pomoc. Poprosiłem go – on to zrobił. I zapłaciliśmy za to pieniądze – pochwalił się podczas rozmowy z dziennikarzami. Oznajmił, że nie uznaje przy tym za „uzasadnione cele” jakichkolwiek ukraińskich baterii (artylerii – przy. red.) pod Kijowem.

Oświadczenie białoruskiego przywódcy to reakcja na wypowiedź prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, który w lutym powiedział w wywiadzie dla białoruskiego opozycyjnego portalu Zerkało, że systemy Oriesznik na Białorusi powinny być uznane przez NATO za „uzasadnione cele”. – (Jeśli nie chcecie), żeby uderzył Oriesznik, nie pchajcie się do nas – z Ukrainy, Polski, Litwy czy Łotwy – komentował Łukaszenka. Przekonywał przy tym, że Białoruś nie zagraża żadnemu krajowi czy organizacji międzynarodowej.

CZYTAJ TAKŻE: Hipersoniczny Oresznik na Białorusi. Polska w zasięgu rakiety

System rakietowy średniego zasięgu Oriesznik został opracowany przez Rosję jako modyfikacja systemu RS-26 Rubież. Jego zasięg to prawdopodobnie około 5 tys. km. Został dwa razy użyty przeciwko Ukrainie – w listopadzie 2024 roku i styczniu 2026 roku. Białoruś zadeklarowała rozmieszczenie systemu tego typu na swoim terytorium w grudniu 2025 roku.

Większość ekspertów w krajach zachodnich ocenia, że zarówno zastosowanie Oriesznika przez Rosję podczas wojny z Ukrainą, jak też ewentualne rozmieszczenie tego uzbrojenia na Białorusi, to działania, które mają charakter głównie propagandowy i służą wywieraniu presji psychologicznej na państwa NATO.