Wchodzisz i wiesz

Polska waluta osłabiła się względem euro we wtorek, natomiast umocniła w stosunku do dolara. Zdaniem ekonomistów, w najbliższym czasie rynki będą reagowały na środową wypowiedź prezydenta USA Donalda Trumpa na szczycie w Davos oraz czwartkowe dane z polskiej gospodarki.

Polska waluta osłabiła się względem euro we wtorek, natomiast umocniła w stosunku do dolara. Zdaniem ekonomistów, w najbliższym czasie rynki będą reagowały na środową wypowiedź prezydenta USA Donalda Trumpa na szczycie w Davos oraz czwartkowe dane z polskiej gospodarki.

Internetowe białe plamy wciąż obejmują przeszło milion adresów w Polsce, a bez szybkiego internetu pozostaje ponad dwa miliony adresów. Mimo to już w drugim półroczu 2026 mali i średni operatorzy mogą odczuć brak środków na dalszą rozbudowę sieci szerokopasmowych. Ministerstwo dopiero rozważa, czy uruchomić nową edycję pożyczek na ten cel.

Ostatnie tygodnie pokazują, że niska temperatura oraz transformacja przemeblowały polską energetykę. Głównym "winowajcą" tego, że zamieniliśmy wieczór na poranek są pompy ciepła.

Po szykowanej przez rząd zmianie PSZOK-i mają przyjmować odpady także spoza systemu gminnego: od mieszkańców i przedsiębiorców. Będą to jednak robić odpłatnie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska liczy, że w ten sposób ukróci proceder nielegalnego pozbywania się odpadów w lasach i rowach.

Jeszcze tylko w tym roku można ubiegać się o dofinansowanie z programu "Moje Ciepło". Właściciele nowych domów jednorodzinnych mogą otrzymać do 21 tys. zł na pompę ciepła. Liczy się czas, bo pieniądze będą przyznawane jedynie do momentu wyczerpania środków.

Według danych resortu obrony, na koniec 2025 roku o 18 proc. wzrosła też liczba osób odbywających dobrowolną służbę wojskową. Do Bundeswehry zgłosiło się 12,2 tys. ochotników wobec 10,3 tys. w 2024 roku.

Rekrutacja najlepsza od zawieszenia poboru, ale wysoki wskaźnik rezygnacji wciąż stanowi problem

W 2025 roku niemieckie siły zbrojne przyjęły do służby ponad 25 tys. nowych żołnierzy, co – według ministerstwa – oznacza wzrost o 23 proc. i jest najlepszym wynikiem rekrutacyjnym od czasu zawieszenia obowiązkowej służby wojskowej w 2011 roku.

Problemem pozostaje jednak wysoki wskaźnik rezygnacji, który wynosi 25 proc. „Będziemy nadal dokładać wszelkich starań, aby przekonać pozyskanych żołnierzy do pozostania w Bundeswehrze” – zapowiedziało ministerstwo.

Bundeswehra od lat walczy o zwiększenie stanu osobowego

Niemiecka armia od lat zabiega o zwiększenie liczby personelu. Mimo szeroko zakrojonych kampanii informacyjnych liczebność wojska długo utrzymywała się na podobnym poziomie lub spadała. W 2024 roku liczba żołnierzy w czynnej służbie zmniejszyła się do około 181,1 tys.

Od stycznia w Niemczech obowiązuje nowy model służby wojskowej. Przewiduje on obowiązkową kwalifikację wojskową dla wszystkich młodych mężczyzn oraz możliwość wprowadzenia poboru w drodze losowania, jeśli liczba ochotników okaże się niewystarczająca. Młode kobiety mogą wypełniać kwestionariusz dobrowolnie.

Rośnie liczba odmów służby wojskowej. Cele NATO: 260 tys. żołnierzy i 200 tys. rezerwistów

Jednocześnie rośnie liczba osób odmawiających służby wojskowej. Mimo zawieszenia obowiązkowej służby wojskowej nadal obowiązuje prawo do odmowy jej pełnienia z powodów sumienia, zapisane w Ustawie Zasadniczej. W 2025 roku złożono 3867 takich wniosków, o 72 proc. więcej niż rok wcześniej. Zgodnie z nowymi celami NATO do 2035 roku niemiecka armia ma liczyć 260 tys. żołnierzy zawodowych i kontraktowych oraz 200 tys. rezerwistów.

Czytaj również: To miał być prosty lot wycieczkowy nad wulkanem. Trzy osoby zaginęły

Około 35-40 pasażerów, w tym rodziny i osoby starsze, przybyło na czas na lotnisko, przeszło kontrolę bezpieczeństwa i po ogłoszeniu komunikatu o możliwości wejścia na pokład, skierowało się do odpowiedniej bramki. Prawdopodobnie na skutek błędnego oznaczenia drogi w korytarzu, mającej prowadzić na pokład samolotu, trafili do klatki schodowej z zamkniętymi drzwiami. 

„Byliśmy tam 10 minut, 20, 30, a potem pomyśleliśmy: Co się dzieje? Byliśmy dosłownie uwięzieni jak zwierzęta w klatce” – wspomina jeden z podróżnych, cytowany przez serwis Manchestereveningnews.co.uk.

W końcu jeden z pracowników lotniska podszedł do grupy. Kiedy zorientował się kim są, stwierdził, że ich samolot już odleciał.

Turysta z feralnego lotu do Alicante przyznał w rozmowie z dziennikarzem, że cała grupa zachowała się nie do końca właściwie.

Zadziałała mentalność stada

„Zamiast iść dalej do samolotu, były schody, więc mentalność stada polegała na tym, że wszyscy zeszliśmy po schodach i podążaliśmy za sobą” – przyznał pechowy turysta.

Pasażerowie otrzymali voucher o wartości 10 funtów od Jet2, w oczekiwaniu na informację o terminie następnego lotu do Alicante.

Zobacz także: Przywiózł pięć kilogramów okazów z Seszeli. Teraz grozi mu więzienie

W oświadczeniu rzecznik Jet2 poinformował: „Jesteśmy świadomi, że lot LS879 z Manchesteru do Alicante odleciał dziś rano bez niektórych pasażerów i pilnie badamy tę sprawę ze służbami lotniskowymi. Nasz zespół opiekuje się klientami i zorganizowaliśmy dla nich inne loty do Alicante. Oczywiście chcielibyśmy przeprosić tych klientów”.

Niemiecki koncern motoryzacyjny VW w udany sposób zakończył miniony rok. Pomimo wielu przeszkód rynkowych, ceł w Stanach Zjednoczonych, chińskiej konkurencji i wstrzymania dopłat do pojazdów elektrycznych w 2025 r. sprzedał 8,98 mln pojazdów, co oznacza spadek zaledwie o 0,5 proc.

Przed Tobą 12 zaskakujących pytań. Ten quiz sprawdzi Twoją wiedze ogólną. Nie jest łatwy, ale nie musisz być omnibusem, żeby zdobyć w nim ponad połowę punktów. Michał Ignasiewicz

Władze australijskiego Sydney zamknęły plaże po bezprecedensowej serii trzech ataków rekinów, które nastąpiły jeden po drugim w ciągu zaledwie 48 godzin. Dwie osoby z rozległymi obrażeniami walczą o życie. Rekordowe ulewy w regionie, przez które do oceanu dostały się ścieki, zamieniły wody metropolii w mętne żerowisko agresywnych żarłaczy.

Corteva, globalna firma działająca w rolnictwie, razem z BP utworzyły spółkę joint venture Etlas. Nowy podmiot  będzie produkować olej z roślin uprawnych wykorzystywany w produkcji biopaliw - poinformowały we wtorek spółki.

W nocy z poniedziałku na wtorek na polskim niebie gołym okiem widoczna była zorza polarna. Naszym Widzom i Czytelnikom udało się uwiecznić ją na zdjęciach, przesłanych na adres twoje@tvp.info. Warunki do obserwacji były tej nocy wyjątkowo sprzyjające – niebo było bezchmurne.

Prezydent rozmawiał z premierem.

Wenezuela, Ukraina i groźba amerykańskich ceł to tylko część tematów poruszanych przez światowych liderów podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos. Jednak dotychczas dominująca kwestią jest spięcie na linii Europa-USA dotyczące Grenlandii.

– Chcieliśmy sprawdzić czy w obliczu naprawdę ekstremalnych zmian klimatycznych, które obserwujemy na Antarktydzie, pingwiny na nie reagują. Chcieliśmy także sprawdzić czy ptaki przesuwają termin lęgów. Badanie potwierdziło, że rzeczywiście tak jest: ptaki przesuwają czas rozrodu w rekordowym tempie, szybciej niż jakikolwiek inny kręgowiec – mówił magazynowi dr Ignacio Juarez Martinez, współautor badania.

Wyniki badań kolonii pingwinów

Zmiany w okresie wylęgu dotyczą trzech gatunków pingwinów antarktycznych. Badacze zaobserwowali, że obszary kolonii ocieplają się cztery razy szybciej niż średnia temperatura dla całej Antarktydy.

Największą niewiadomą pozostaje to czy pingwiny rzeczywiście skutecznie przystosowują się do zmian klimatu. Taka wiedza pozwoliłaby ustalić naukowcom czy przyśpieszenie lęgu ma wpływ na to, ile młodych pingwiny są w stanie wychować każdego roku.

Niestety, pingwinom grozi wyginięcie. „Modele pokazują, że w tym tempie mogą wyginąć przed końcem stulecia. Pingwiny Adeli radzą sobie bardzo źle na Półwyspie Antarktycznym i jest bardzo prawdopodobne, że znikną z tego regionu przed końcem stulecia” – przyznał Ignacio Juarez Martinez, biolog z Uniwersytetu Oksfordzkiego.

Zobacz też: Szokujące odkrycie w Brazylii. Setki martwych pingwinów na plażach

Jednym z najważniejszych tematów tegorocznego szczytu ekonomicznego w Davos miała być kwestia Ukrainy i negocjacji rozejmowych. Przysłoniła ją jednak bezprecedensowa ofensywa dyplomatyczna Trumpa, w której zażądał Grenlandii – nie wykluczając użycia siły. Zapowiedzi amerykańskiego prezydenta spotkały się ze zdecydowanym sprzeciwem głównych państw europejskich, które stanęły w obronie terytorium zależnego Danii.

Najnowszym wydaniem tego konfliktu jest amerykańska groźba nałożenia 10 proc. ceł na państwa europejskie, które wysłały niewielkie oddziały swoich żołnierzy na Grenlandię, by chronić ją przed potencjalnym amerykańskim atakiem.

Czytaj także: Europa knuje za plecami Trumpa. „Krok w kierunku nowej rzeczywistości”

Macron uderza w USA

Jednym z liderów, który wystąpił podczas forum ekonomicznego w Davos i poruszył temat trudnym europejsko-amerykańskich relacji był prezydent Francji Emmanuel Macron. Polityk ostrzegł, że zbliżają się czasy niestabilności, zarówno w sferze bezpieczeństwa i obronności, jak gospodarki. Mówił o zmierzaniu w kierunku „świata bez zasad”, gdzie nie jest respektowane prawo międzynarodowe i gdzie znów pojawiają się „ambicje imperialne”.

Wskazał na konkurencję ze strony Stanów Zjednoczonych i porozumieniach handlowych, które podważają interesy Europy w sferze eksportu; według francuskiego prezydenta celem jest „osłabienie i podporządkowanie Europy”.

Przekonywał on także, że odpowiedzią powinno być wzmocnienie współpracy oraz „budowanie nowego podejścia” i zwłaszcza w Europie – „budowanie większej suwerenności gospodarczej”.

Ostrzegł, że zgoda na „prawo silniejszego” prowadziłaby do wasalizacji.

– Zaakceptowanie pewnego rodzaju nowego podejścia kolonialnego nie ma sensu – przekonywał. Wzywał Francję i Europę, by broniły „skutecznego multilateralizmu”, wzmocniły suwerenność i autonomię. Podkreślił, że Francja i Europa są „przywiązane do suwerenności narodowej”, do ONZ i Karty Narodów Zjednoczonych.

Prezydent Francji nie poczeka na przybycie Donalda Trumpa

Macron przekonywał, że ze względu na te zasady kraje europejskie zdecydowały się na dołączenie do ćwiczeń na Grenlandii. Francja jest jednym z kilku państw, które wysłały grupy żołnierzy na wyspę w ramach ćwiczeń organizowanych przez Danię. Stany Zjednoczone zareagowały zapowiedzią nałożenia na te państwa podwyższonych ceł.

Prezydent Francji zapowiedział, że ambicją przewodnictwa jego kraju w G7 jest to, by odnowić je jako „forum szczerego dialogu” między największymi gospodarkami.

Przekonywał, że potrzebne jest pójście naprzód, jeśli chodzi o zasadę „preferencji europejskiej”. Europa – jego zdaniem – powinna „wzmocnić swoje narzędzia obrony handlowej”. Wymienił w tym kontekście symetryczne kroki, jakie miałyby wymusić respektowanie standardów, a także zwiększenie bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Macron wezwał także do zareagowania na wzrost konkurencyjności ze strony Chin i do zwiększenia inwestycji w sektor innowacji.

Przed wystąpieniem Macrona dziennik „Le Monde” podał, powołując się na współpracowników szefa państwa, że nie przewiduje on przedłużenia pobytu w Davos do środy, gdy na forum przybędzie prezydent USA Donald Trump.

Czytaj więcej: „Ręce precz od Grenlandii”. Antyamerykańskie protesty w Danii

„Cła są błędem”

W podobnym duchu wypowiedziała się przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula Von der Leyen, która zapewniła, że Europa podziela cele USA, jeśli chodzi o bezpieczeństwo Arktyki, ale podkreśliła, że można je osiągnąć tylko razem.

– Dlatego proponowane dodatkowe cła są błędem, zwłaszcza w relacjach między długoletnimi sojusznikami. w lipcu ubiegłego roku UE i USA zawarły umowę handlową. Zarówno w polityce, jak i w biznesie umowa to umowa. A kiedy przyjaciele podają sobie ręce, to musi coś znaczyć - podkreśliła.

– Uważamy obywateli Stanów Zjednoczonych nie tylko za sojuszników, ale i przyjaciół. Wpychanie nas na niebezpieczną równię pochyłą tylko pomogłoby naszym przeciwnikom, których tak bardzo chcemy trzymać na dystans – zaznaczyła.

Zobacz również: Niemcy już ściągają żołnierzy z Grenlandii. Misja trwała 44 godziny

„Weźcie głęboki oddech”

Minister finansów USA Scott Bessent poradził państwom europejskim by „wzięły głęboki oddech” i nie odpowiadały odwetem na zapowiedź nałożenia nowych ceł przez USA.

– Nie odpowiadajcie odwetem (...). Prezydent będzie tu jutro i przekaże swoje przesłanie. Myślę, że będzie miał tu spotkania i – jeszcze raz – miejcie otwarte umysły – apelował Bessent.

Wcześniej ostrzegał, że eskalacja w wojnie celnej byłaby najgorszym scenariuszem, przywołując wojnę handlową z Chinami, która spowodowała wywindowanie ceł do poziomu 145 proc.

Odnosząc się do sprawy ambicji Donalda Trumpa dotyczących pozyskania Grenlandii, Bessent wskazał na przykład porozumienia, jakie Wielka Brytania zawarła w sprawie zwrotu Mauritiusowi wysp Czagos na Oceanie Indyjskim, w skład których wchodzi ważna brytyjsko-amerykańska baza wojskowa na wyspie Diego Garcia.

– Wielka Brytania przepisuje wyspę Mauritiusowi. Więc rozumiem, dlaczego prezydent uważa, że dla zaangażowania USA nie chcemy kolejnego przypadku Diego Garcii – powiedział minister. Wcześniej tego samego argumentu użył we wpisie w mediach społecznościowych sam Trump, choć jeszcze w lutym 2025 Trump poparł porozumienie zawarte przez Londyn, które gwarantuje dalszą 99-letnią dzierżawę bazy na wyspie.

Bessent radził też Europie, by nie odchodziła od umowy handlowej z USA, twierdząc, że jest ona korzystna dla obu stron, a sprawa ceł dotyczących Grenlandii stanowi osobną kwestię. W podobny sposób do sprawy odnosił się przedstawiciel USA ds. handlu Jamieson Greer, który dodatkowo oskarżył UE o niewdrażanie umowy – która wciąż czeka na unijną ratyfikację.

Zobacz także: Trump chce Grenlandii. „To jego widzimisię, a cieszy się Putin”

Kwestia Ukrainy podczas Davos

Na marginesie Światowego Forum Ekonomicznego w Davos doszło także do spotkania ukraińskiej delegacji z doradcami ds. bezpieczeństwa narodowego z Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii. O szczegółach rozmów poinformował Rustem Umierow, główny ukraiński negocjator i sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy.

„Przed nami kolejne spotkania z partnerami na temat gwarancji bezpieczeństwa, rozwoju gospodarczego i odbudowy Ukrainy” – napisał Umierow na Telegramie.

Wcześniej prezydent Ukrainy zapowiedział, że weźmie udział w Światowym Forum Ekonomicznym (WEF) w Davos, jeśli gotowe do podpisania będą porozumienia z USA dotyczące gwarancji bezpieczeństwa i odbudowy Ukrainy.

Tegoroczne 56. Światowe Forum Ekonomiczne (WEF) w Davos, organizowane pod hasłem „Duch dialogu”, rozpoczęło się w poniedziałek i potrwa do 23 stycznia.

Zobacz też: 90 mld euro dla Ukrainy coraz bliżej. PE skraca procedury

W Polsce 2050 trwa awantura o przywództwo, a w PSL są załamani. Bo w głosowaniu nad projektem o zniesieniu dwukadencyjności w samorządzie nie można liczyć na koalicjanta.

Stare instalacje, zła wentylacja oraz zużycie konstrukcji - według ekspertów to główne problemy, z jakimi muszą się zmierzyć mieszkańcy bloków z wielkiej płyty. Eksperci ostrzegają, że czas najwyższy na systemową modernizację budynków z PRL-u.

W 2028 roku pierwsze z 96 zamówionych w USA śmigłowców AH-64E Apache Guardian mają trafić na stałe do polskiej armii. Na razie polscy piloci szkolą się na wersji D. Pierwsze leasingowane maszyny trafiły do Latkowa już w połowie ub. roku.

– Jesteśmy w fazie zaawansowanego szkolenia lotniczego. W trakcie tego szkolenia jest obecnie dwudziestka pilotów. Zajęcia odbywają się od poniedziałku do piątku, a czasami jak jest taka potrzeba, to także w weekendy – powiedział TVP Info anonimowo jeden z pilotów.

Zakupione przez Polskę AH-64E Apache Guardian to zmodernizowana wersja AH-64D, na której obecnie szkolą się żołnierze w Latkowie.

Apache za 10 miliardów dolarów

– Konstrukcyjnie obie wersje specjalnie nie różnią się od siebie. Zasadniczą różnicę stanowi to, co jest w środku śmigłowca, czyli jego awionika i systemy zobrazowania – wyjaśniał w rozmowie z TVP Info pilot uczestniczący w szkoleniu. 

Określił on też wymianę dotychczasowych poradzieckich śmigłowców na amerykańskie maszyny jako „przeskok generacyjny i technologiczny”.

Zobacz także: Najlepsze na świecie. Na tych śmigłowcach szkolić się będą polscy piloci

Umowa podpisana w 2024 roku to jeden z największych kontraktów zbrojeniowych w historii polskiej armii. Za 96 śmigłowców Boeing AH-64E Apache Guardian wraz z pełnym pakietem logistycznym, szkoleniowym oraz zapasem uzbrojenia i części zamiennych zapłacimy około 10 mld dolarów. Dostawy maszyn są zaplanowane na lata 2028-2032.