Wchodzisz i wiesz

Badacze sprawdzili dane dotyczące 117 gatunków ssaków żyjących w zoo i akwariach na całym świecie oraz zestawili je z metaanalizą 71 wcześniejszych badań. Wniosek był jasny: ograniczenie rozrodu – np. poprzez antykoncepcję hormonalną lub sterylizację – wiązało się ze średnim wydłużeniem życia o ok. 10 proc.

Zysk dla samic i samców

Choć efekt dłuższego życia pojawiał się u obu płci, naukowcy zauważyli ważną różnicę.
U samców wydłużenie życia było widoczne tylko w przypadku kastracji – co sugeruje, że kluczowe znaczenie ma eliminacja testosteronu i jego wpływu na procesy starzenia. Wazektomia nie dawała podobnego efektu. U samic sytuacja wyglądała inaczej: dłuższe życie wiązało się z różnymi formami ograniczenia rozrodu. Badacze łączą ten efekt głównie z uniknięciem ogromnych kosztów biologicznych ciąży, karmienia i cykli rozrodczych. W badaniu zauważono także zmianę przyczyn zgonów. Kastrowane samce rzadziej umierały w wyniku agresji lub ryzykownych zachowań. U samic z zablokowaną możliwością rozrodu rzadziej dochodziło do zgonów z powodu infekcji, co może oznaczać lepszą odporność, gdy organizm nie jest tak obciążony wysiłkiem związanym z rozrodem.

Rozród sporo kosztuje

Autorzy podkreślają, że produkcja potomstwa jest dla ssaków ogromnym wydatkiem energetycznym. Wymaga nie tylko ciąży czy karmienia, ale też zachowań godowych, produkcji komórek rozrodczych i opieki nad młodymi. To wszystko może odbijać się na procesach naprawczych organizmu i przyspieszać starzenie. Naukowcy zaznaczają jednak, że w przypadku ludzi sprawa jest bardziej złożona – styl życia, medycyna i warunki społeczne mogą osłabiać lub zmieniać biologiczne koszty rozmnażania.

Czytaj również: Zaskakujące badania. Tyrannosaurus rex rósł aż do czterdziestki

Koalicja Obywatelska przez cały 2025 rok utrzymywała poparcie w granicach 30 proc. Prawo i Sprawiedliwość w tym czasie straciło aż 5 punktów procentowych.

Ile zapłacisz za paliwo już w poniedziałek od 19 stycznia? Po tygodniach obniżek na stacjach nastąpi nieoczekiwany zwrot akcji. Ceny benzyny 95, oleju napędowego zaciągną hamulec, a gaz LPG zdrożeje. Jak te zmiany przełożą się na kieszenie zmotoryzowanych? Tomasz Sewastianowicz

Do zdarzenia doszło w czwartek w godzinach porannych w Markach. Autobus linii 340 jechał w kierunku Radzymina i na skrzyżowaniu zderzył się z samochodem osobowym marki Kia. Po zderzeniu pojazdy zjechały na pobocze w śnieżną zaspę.

Dwie osoby podróżujące osobówką zostały ranne; przetransportowano je do szpitala. W piątek stan jednej z nich uległ mocnemu pogorszeniu.

– Jedna z osób, pasażer samochodu osobowego, zmarła – potwierdziła portalowi TVP.Info aspirant Monika Kaczyńska z Komendy Powiatowej Policji w Wołominie.

Zobacz także: Tragiczny wypadek przy odśnieżaniu. 41-latek spadł z dachu

Karolina Zioło-Pużuk, wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego, poinformowała, że pod koniec roku ukaże się słownik ortograficzny uwzględniający nowe zasady pisowni. Będzie on dostępny na stronie internetowej, w aplikacji mobilnej oraz w wersji drukowanej. ma zawierać ponad 100 tys. haseł, a na projekt przeznaczono 1,3 mln zł. Agnieszka Maj

Prokuratura domagała się kaucji w wysokości 50 mln hrywien. Sąd częściowo przychylił się do stanowiska, jednak zdecydował, że wystarczającym środkiem zapobiegawczym będzie kaucja w wysokości 33,7 mln hrywien.

Sąd podjął decyzję w sprawie Julii Tymoszenko

Julia Tymoszenko ma także stawiać się na każde wezwanie śledczych i sądu, informować o każdej zmianie miejsca zamieszkania. Nie może opuszczać okręgu kijowskiego ani kontaktować się z osobami zamieszanymi w sprawę. 

Była premier Ukrainy musiała również oddać swój paszport. Nie zdecydowano jednak o obowiązku noszenia przez nią opaski elektronicznej. 

Według obrony zakaz opuszczania terytorium stolicy i obwodu kijowskiego oraz oddanie zagranicznego paszportu znacząco wpłynie na działalność polityczną Tymoszenko. 

Zobacz także: Złodzieje Putina nie próżnują. „Jak kraść to miliony”

Odnosząc się do środków inwigilacji elektronicznej, adwokat argumentował również, że „obuwie damskie różni się od męskiego, ma pewne cechy charakterystyczne, dlatego wymóg noszenia elektronicznej bransoletki można uznać za rodzaj tortury”.

Tymoszenko: Nie mam pieniędzy na wpłatę kaucji

Tymoszenko zapowiedziała apelację. Stwierdziła, że nie ma środków na zapłatę kaucji – wcześniej informowała, że zostały zablokowane jej konta bankowe.

Była premier Ukrainy jest oskarżona o korumpowanie posłów w celu uzyskania określonych wyników podczas głosowań w parlamencie. Dowodem na to są nagrania ujawnione przez Narodowe Biuro Antykorupcyjne. Słychać na nich, jak Tymoszenko rozmawia z jednym z deputowanych, składając mu korupcyjną propozycję w zamian za określone głosowanie w Radzie Najwyższej. 

Tymoszenko stwierdziła, że taśmy są sfałszowane i mają na celu jej skompromitowanie wobec zbliżających się wyborów. – To nie jest pierwsze polityczne zlecenie wymierzone we mnie. Prześladowania i terror to moja codzienność od wielu lat. Od dawna nie boję się niczego, bo wiem, że jestem uczciwa wobec siebie, ludzi i Ukrainy – zaznaczyła.

Zobacz także: 34-latek nowym ministrem obrony Ukrainy. „Nie chcę być populistą”

Jedną z dziewięciu najczęściej odwiedzanych stron internetowych w Polsce przez dzieci w wieku 7-14 lat jest strona pornograficzna - poinformował rzecznik Komisji Europejskiej Thomas Regnier. Zapowiedział, że KE pozwała Polskę do TSUE.

Japonia dołącza do grona państw badających działalność serwisu X w związku z chatbotem Grok, stworzonym przez firmę Elona Muska - informuje Bloomberg. Władze w Tokio alarmują, że narzędzie umożliwia tworzenie i rozpowszechnianie seksualizowanych wizerunków osób bez ich zgody i zapowiadają możliwe dalsze kroki, także o charakterze prawnym.

Czy wciąż musi tłumaczyć, że otyłość to choroba, a nie efekt lenistwa? Co zabrała mu otyłość? Czy odczuwa stygmatyzację osób leczących się analogami GLP-1? Skąd pomysł, by publicznie zmagać się z chorobą i czy przypadkiem to nie dodatkowe obciążenie w trudnym procesie leczenia? Jak wygląda życie uczuciowe osób z otyłością? I czy kiedykolwiek miał kompleksy z powodu swojej wagi, które zamknęły mu drogę do realizacji marzeń?

O tym wszystkim „Stasiu.od.wagi” mówi w podcaście Pauliny Sochy-Jakubowskiej „Powiem to pierwszy raz”.

Czytaj także: Prof. Zembala: Do ojca mówiłem „padre”. W pracy zachowywaliśmy dystans

Podpisano umowę na budowę pierwszego odcinka Zachodniej Obwodnicy Szczecina. Wykonawcą zleconej przez GDDKiA inwestycji będzie spółka PORR, która wyceniła to zadanie na blisko 777 mln zł. Zakończenie robót nastąpić ma w roku 2029 r. Całość prawie 50-kilometrowej ZOS ma być przejezdna w roku 2033.

Ma hamować apetyt i wspomagać odchudzanie, jednak ryzyko stosowania przewyższa ewentualne korzyści. Suplementy z tym składnikiem już zostały wycofane we Francji. Wśród ciężkich powikłań wymienia się zapalenie trzustki i ostre zapalenie wątroby, które może okazać się śmiertelne. Beata Jasina-Wojtalak

Ma hamować apetyt i wspomagać odchudzanie, jednak ryzyko stosowania przewyższa ewentualne korzyści. Suplementy z tym składnikiem już zostały wycofane we Francji. Wśród ciężkich powikłań wymienia się zapalenie trzustki i ostre zapalenie wątroby, które może okazać się śmiertelne. Beata Jasina-Wojtalak

Jeszcze w czwartek portal Tagesschau podawał, że w ostatnich dniach policja zablokowała na wodach przybrzeżnych Niemiec przepływ kilku statków należących do rosyjskiej floty cieni, w tym 27-letniego tankowca Tavian, który pod zmienioną nazwą prawdopodobnie przewoził ropę. 

 

Tankowiec „floty cieni” niewpuszczony na Bałtyk

Jak podaje teraz Bloomberg, tankowiec o nazwie Arcusat zmierzający w kierunku Zatoki Fińskiej został zawrócony na niemieckich wodach terytorialnych, po czym skierował się na północ, najprawdopodobniej do Murmańska. Wydaje się, że to pierwszy przypadek, gdy europejski kraj odmówił wejścia na Bałtyk statkowi należącemu do „floty cieni”. 

 

To zresztą nie wszystko. Rzeczony tankowiec, rzekomo zwodowany w chińskiej stoczni na początku 2025 roku, nie figuruje w żadnej bazie danych. Pływał zresztą pod różnymi banderami – w jednym miejscu widniała bandera Tanzanii, gdzie indziej Kamerunu.  

 

To mógł być powód, dla którego podjęto działania. Prawo międzynarodowe gwarantuje wprawdzie swobodę żeglugi, ale państwa mogą ograniczyć ją statkom pływającym pod fałszywą banderą.  

 

Formalnie to statek-widmo

„Tankowiec został zarejestrowany w globalnej bazie danych w marcu ubiegłego roku pod tymczasową nazwą Linhai Huajie LH202313 ze statusem »na zamówienie«. Chińska stocznia Linhai Huajie miała go dostarczyć firmie Sempre Shipping. Sempre Shipping jest zarejestrowana na Seszelach pod wspólnym adresem z kilkoma innymi firmami, których statki znajdują się na amerykańskiej liście sankcji” – podaje niezależny serwis The Moscow Times, powołując się na ustalenia Bloomberga. 

 

Zobacz także: Amerykanie pozywają Rosję. Chcą, by Putin zapłacił za długi cara 

Ekspert górniczy Jerzy Markowski ocenia, że przeciętna rodzina ogrzewająca dom węglem zużywa w sezonie grzewczym od 4 do 6 ton paliwa. Przy cenie przekraczającej 2 tys. zł za tonę oznacza to koszty rzędu około 12 tys. zł. Były wiceminister przemysłu zaznacza, że nie ma co oczekiwać obniżek cen.

Dzieci i młodzież z Małopolski będą mogły za darmo nauczyć się jeździć np. na nartach i snowboardzie. Wszystko za sprawą programu "Jeżdżę z głową". Oto szczegóły. Weronika Papiernik

Prokuratura Krajowa skierowała do Sądu Okręgowego w Warszawie akt oskarżenia przeciwko pięciu osobom. Chodzi o śledztwo ws. udziału w działalności rosyjskiego wywiadu oraz popełnienia aktów sabotażu. Dywersja miała polegać na wysyłaniu przesyłek za pośrednictwem firm kurierskich z zakamuflowanymi urządzeniami zapalającymi. Beata Zatońska

Polska może skutecznie pomóc Słowacji wyeliminować dostawy rosyjskiego gazu. Oferta dotyczy dostępu do terminali LNG zlokalizowanych na Bałtyku. Polski operator systemu przesyłowego gwarantuje możliwość dostaw na poziomie 4,7 mld m3.

W 2025 roku Straż Graniczna wydała ponad 9,4 tys. decyzji nakazujących cudzoziemcom opuszczenie Polski. Najczęściej dotyczyły one obywateli Gruzji - ponad 1,9 tys. przypadków, z czego około 360 zakończyło się przymusowym wydaleniem. Wysokie liczby decyzji odnotowano także wobec obywateli Białorusi, Ukrainy i Mołdawii.

Unijne rozporządzenie dotyczące sztucznej inteligencji już wpływa na decyzje biznesowe polskich firm. Zapewnienie zgodności z  rozporządzeniem w sprawie sztucznej inteligencji, AI Act, w niektórych przypadkach będzie wymagało nawet całkowitej reorganizacji i modyfikacji sposobu świadczenia usług – wskazuje badanie firmy doradczej EY.