Wchodzisz i wiesz

Wielka płyta, czyli bloki budowane z prefabrykatów, mogą wytrzymać jeszcze wiele lat. Eksperci ostrzegają jednak, że kluczowa będzie tutaj ich prawidłowa konserwacja, pozwalająca wydłużyć "żywotność" budynków stawianych w czasach PRL.

Prototyp żywego „karalucha”, który może zbierać mnóstwo danych w bardzo niesprzyjających warunkach wkroczył w końcową fazę testów i prawdopodobnie niebawem będzie mógł być wykorzystywany w wielu obszarach życia. Niewykluczone, że stanie się on niemieckim hitem eksportowym w ramach programu SAFE – funduszów, które wiele europejskich krajów będzie miało do do dyspozycji na zbrojenia (w tym Polska).

Sterowane platformy owadów wyposażone w czujniki

SWARM Biotactics poinformował, że wdrożył już programowalne roje owadów-cyborgów w kilku armiach NATO, w tym w Bundeswehrze, w celu wsparcia rozpoznania bliskiego zasięgu w środowiskach miejskich i podziemnych. Dane o komercyjnych umowach z wojskiem ujawnił we wpisie na social mediach Stefan Wilhelm, prezes SWARM Biotactics. Technologia ta może dać siłom sojuszniczym nowe niskosygnałowe rozwiązanie do penetracji budynków, tuneli i gruzów, gdzie małe drony często mają problemy.

Korzyści jakie może przynieść wojsku takie rozwiązanie są oczywiste: jeśli żołnierze mogą wypuścić w budynku lub podziemnym kompleksie sterowane platformy owadów wyposażone w czujniki, dowódcy uzyskują świadomość sytuacyjną niemal w czasie rzeczywistym bez narażania zespołu zwiadowczego lub angażowania hałaśliwego, bogatego w sygnatury bezzałogowego statku powietrznego.

Zobacz także: Nowy fundusz na AI i biotechnologie. Projekt budzi wątpliwości

Karaluch sterowany impulsami z elektrod

Zasada funkcjonowania „karalucha” SWARM Biotactics opiera się na bioelektronicznym sterowaniu lokomocją owadów, zazwyczaj za pomocą wszczepianych elektrod, które stymulują określone struktury neuronalne lub narządy zmysłów, wywołując skręcanie, zmianę prędkości ruchu lub tempa chodu. Recenzowane badania naukowe pokazują, że hybrydowe roboty-karaluchy mogą być sterowane poprzez elektryczną stymulację zwojów piersiowych za pomocą plecaka integrującego mikrokontroler, nadajnik-odbiornik radiowy i baterię. 

Problemem może być powtarzalność sterowania, wynikająca m.in. z biologicznych różnic między poszczególnymi owadami. Naukowcy podkreślają, że dużym atutem tego rozwiązania może też być fakt, że rój może być gotowy do pracy w terenie, który jednostka może obsługiwać bez pomocy zespołu laboratoryjnego.

Zobacz także: Eksplozja w chińskiej firmie biotechnologicznej. Osiem osób nie żyje

Owady cyborgi mogą zastąpić drony, psy i ludzi

Przedstawiciele niemieckiej firmy widzą możliwość bardzo szerokiego wykorzystania karaluchów cyborgów. Owady mogą nie tylko zbierać dane wywiadowcze, w realnym czasie je przekazywać, w terenie pozbawionym sygnału GPS. Są w stanie także pełnić rolę cichych czujników i prowadzić tajny nadzór w gęsto zaludnionych, niestabilnych i politycznie wrażliwych środowiskach miejskich. W ratownictwie – potrafią poruszać się po zawalonych budynkach czy gruzowiskach, aby odnaleźć ocalałych. Tam, gdzie drony, psy i ludzie nie są w stanie już pomóc.

„Nasze roje biorobotów łączą w sobie to, co najlepsze w naturze i technologii, zapewniając niezrównane możliwości w krytycznych środowiskach” – głosi motto SWARM Biotactics na stronie internetowej firmy.

Zobacz także: Europejskie mikrochipy w rękach Kremla. Znów omijają sankcje

Nasz quiz sprawdzi Twoją wiedzę z geografii Polski i Europy na poziomie szkoły podstawowej. Pamiętasz coś? Powodzenia! Lena Ratajczyk

Wójt gminy Grodziec zapowiada twardą egzekucję zaległych opłat za odpady komunalne. Sprawy mają trafiać do komornika, a także do urzędu skarbowego, by zabezpieczać należności na poczet wieloletnich długów.

W Sidłowie powstanie największa w Polsce farma fotowoltaiczna, o mocy 722 MW. Inwestorem jest Virya Energy, która dzięki partnerstwu z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju utworzy Virya Renewables Poland, o łącznej potencjalnej mocy projektów przekraczającej 2 GW – wynika z informacji podanych przez Virya Energy, EBOR i Optima Wind.

Do 2000 zł w przypadku osób fizycznych i do 10 000 zł w przypadku wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych - takie dofinansowanie przewidziano w Augustowie. Program AQUAgustów wspiera budowę przydomowych systemów zbierania deszczówki.

Ulga rehabilitacyjna pozwala odliczyć koszty turnusów w sanatoriach i uzyskać spory zwrot z podatku. Chodzi zarówno o komercyjne pobyty, jak i te na NFZ. Kluczowy jest tutaj jeden dokument.

Polska i Rumunia, największe gospodarki w naszym regionie, mają wspólne ambicje. Nasze inwestycje przeważają nad rumuńskimi w Polsce, ale czarnomorskie państwo nadrabia dystans. Czy gospodarka rumuńska się nie przegrzeje?

Inwazja Stanów Zjednoczonych na Iran staje się coraz bardziej prawdopodobna, mimo tego że może być ona groźna również dla USA. Amerykańska administracja, jak uczy niedawne doświadczenie, podejmuje jednak decyzje nie oglądając się na partnerów.

1 marca odnowione sanatorium w miejscowości Złockie koło Muszyny zacznie przyjmować gości. Metamorfoza kosztowała ponad 100 mln zł. Jednym z przykuwających oko elementów jest mozaika, inspirowana twórczością słynnego Nikifora Krynickiego.

Sejm RP uchwalił w piątek cztery poprawki Senatu do nowelizacji Kodeks postępowania karnego. Ustawa trafi teraz do prezydenta.

Prawo do tłumacza

Trzy z poprawek miały charakter redakcyjny, natomiast jedna rozszerza uprawnienia oskarżonych w zakresie korzystania z tłumacza. Zakłada ona, że zarówno oskarżony, jak i jego obrońca mogą złożyć zażalenie co do jakości otrzymanych przez nich tłumaczeń dokumentów.

Zgodnie z nowelą katalog dokumentów, które podlegają tłumaczeniu, zostaje poszerzony także o te, które mają „istotne znaczenie dla realizacji prawa do obrony”. Obecnie w jego skład wchodzą: „postanowienie o przedstawieniu, uzupełnieniu lub zmianie zarzutów, akt oskarżenia oraz orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie”. 

Ograniczenie tymczasowych aresztów

Reforma, przyjęta przez Sejm 23 stycznia, ma skłonić sądy do ostrożniejszego stosowania tymczasowego aresztowania. Górna granica kary uzasadniająca areszt ze względu na jej surowość zostaje podniesiona z 8 do 10 lat, a stosowanie aresztu z tej przesłanki przed wyrokiem sądu pierwszej instancji nie będzie mogło przekroczyć 12 miesięcy. Przywrócono też zasadę, że areszt nie może być stosowany, gdy czyn zagrożony jest karą do dwóch lat pozbawienia wolności.

Czytaj także: Sejm otwiera sądy dla studentów prawa. Ustawa trafi do prezydenta

Ograniczenie tymczasowych aresztów

Reforma, przyjęta przez Sejm 23 stycznia, ma skłonić sądy do ostrożniejszego stosowania tymczasowego aresztowania. Górna granica kary uzasadniająca areszt ze względu na jej surowość zostaje podniesiona z 8 do 10 lat, a stosowanie aresztu z tej przesłanki przed wyrokiem sądu pierwszej instancji nie będzie mogło przekroczyć 12 miesięcy. Przywrócono też zasadę, że areszt nie może być stosowany, gdy czyn zagrożony jest karą do dwóch lat pozbawienia wolności.

Nowelizacja jednoznacznie wskazuje, że niedopuszczalne jest przeprowadzenie i wykorzystanie dowodu uzyskanego za pomocą czynu zabronionego. Doprecyzowano także, że materiały zdobyte w ramach kontroli operacyjnej mogą być użyte wyłącznie w sprawach, w których taka kontrola była prawnie dopuszczalna.

Inne zmiany w procedurze

Nowe przepisy obejmują również kwestie Europejskiego Nakazu Aresztowania, poufności kontaktów podejrzanego z obrońcą oraz terminów apelacyjnych. Osobom najbliższym zmarłego przyznano prawo do złożenia zażalenia na decyzję o ekshumacji, a przesłuchania osób poniżej 18. roku życia mają być rejestrowane audio-wideo.

Wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha określał reformę jako jedną z największych zmian w procedurze karnej od 1997 roku.

Czytaj także: Polska będzie wspierać Ukrainę „tak długo, jak to konieczne”

Diesel odchodzi do lamusa, nawet w autobusach? Transport w Unii Europejskiej elektryfikuje się szybciej, niż zakładały prognozy urzędników - już ponad połowa nowych pojazdów to autobusy zeroemisyjne. Kto jest liderem rynku i gdzie "elektryków" przybywa najszybciej? Maciej Lubczyński

Elon Musk po cichu zbudował w Teksasie sieć ponad 90 spółek i podmiotów prawnych - wynika z analizy "The New York Times". Struktura ta obejmuje zarówno firmy powiązane z jego imperium biznesowym, jak i dziesiątki podmiotów służących celom osobistym - od zakupu luksusowych nieruchomości po finansowanie działań politycznych wspierających kampanię Donalda Trumpa w 2024 roku.

Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trafiła petycja, które autorzy wnoszą o nowelizację ustawy o dniach wolnych od pracy. - Postulujemy, żeby pracownicy mogli odbierać wolne niezależnie od tego czy święto wypada w sobotę, czy w niedzielę - pisze do resortu Fundacja "Można Lepiej!".

W trakcie operacji meksykańskiej armii przeprowadzonej 22 lutego w stanie Jalisco zabito „El Mencho”, przywódcę kartelu CJNG, jednej z najgroźniejszych grup przestępczych w regionie. Stany Zjednoczone oferowały nagrodę w wysokości 15 milionów dolarów za informacje prowadzące do schwytania bossa. 

Kartel natychmiast brutalnie odpowiedział na wojskową akcję. Doszło do licznych przypadków podpalenia pojazdów, blokad autostrad oraz ataków na siły bezpieczeństwa w wielu regionach kraju.  

Uzbrojeni członkowie organizacji przestępczych paraliżowali komunikację poprzez palenie autobusów i samochodów, a chaos objął znaczną część zachodniego Meksyku. 

Podczas zamieszek zginęło ponad 20 członków sił bezpieczeństwa. Kilka dni po wybuchu chaosu prezydent Meksyku Claudia Scheinbaum zapewniła, że sytuacja w kraju wróciła do normy. W uspokajającym tonie wypowiada się także gubernator stanu Jalisco Pablo Lemus. 

Zobacz też: Lista łapówkarzy El Mencho. Politycy i policja opłacani przez kartel

Mundial, baraże i ludzkie szczątki przy stadionie

Skala wydarzeń szybko zaczęła budzić obawy nie tylko polityczne, ale również sportowe. Epicentrum przemocy znajduje się właśnie w stanie Jalisco. Jego stolica, Guadalajara, została wyznaczona jako jedno z miast-gospodarzy turnieju. Tamtejszy stadion Akron ma gościć również baraże międzykontynentalne, które odbędą się już pod koniec marca. 

Jak podawał „The Guardian”, jeszcze przed śmiercią El Mencho meksykańskie miały obawiać się, że eliminacja lidera kartelu może wywołać destabilizację w roku poprzedzającym mundial. A to mogłoby poważnie zaszkodzić wizerunkowi kraju i doprowadzić do pojawienia się takich obaw, z jakimi mamy do czynienia teraz. 

Ze względu na napięcia w kraju odwołanych zostało wiele meczów ligowych. Pod znakiem zapytania stał zaplanowany na 26 lutego mecz towarzyski Meksyku z Islandią w mieście Queretero. Ostatecznie spotkanie odbyło się, a poprzedziła je minuta ciszy, którą uczczono żołnierzy i policjantów zabitych w starciach z kartelami. Na boisku Meksyk wygrał 4:0. 

Poruszenie wywołały także doniesienia mediów o odkryciu masowych grobów w pobliżu obiektów sportowych przeznaczonych na mundial. „El Pais”, powołując się na źródła w lokalnych służbach, poinformował o setkach worków z ludzkimi szczątkami odnajdywanych w promieniu kilkunastu kilometrów od stadionu w Guadalajarze. Pierwsze ciała znaleziono ponoć już rok temu, ale sprawa wyszła na jaw kilka dni po śmierci „El Mencho”. 

Czytaj także: Strzelanina w parku miejskim. Wśród rannych są dzieci

Czy FIFA zabierze Meksykowi mundial?

To pytanie od kilku dni wybrzmiewa na całym świecie. W rozmowie z magazynem „People” były szef operacji międzynarodowych DEA Mike Vigil ostrzegł, że obecna sytuacja może być niebezpieczna również dla turystów. Kartele wykorzystują bowiem blokady dróg i podpalenia jako pokaz siły wobec państwa i opinii publicznej. 

Mimo rosnących obaw FIFA publicznie zachowuje spokój. Prezydent federacji Gianni Infantino zapewnił w rozmowie z Associated Press, że organizacja ma „pełne zaufanie” do Meksyku jako współgospodarza mundialu. Nie zmienia tego gwałtowny wzrost przemocy po śmierci narkotykowego bossa. 

Podobne stanowisko prezentuje rząd w Meksyku. Prezydent Sheinbaum, cytowana przez Reutersa i „The Guardian”, podkreśliła, że nie istnieje żadne zagrożenie dla kibiców przyjeżdżających na mistrzostwa świata i że państwo zapewni bezpieczeństwo podczas turnieju.

Czytaj także: Fala przemocy po śmierci narkobossa. W Meksyku trwa obława 

Czy FIFA odbierze Meksykowi mundial?

Mundial 2026 organizowany jest wspólnie przez trzy państwa – Meksyk, USA i Kanadę. Odwołanie imprezy lub całkowite przeniesienie jej w zupełnie inne miejsce nie wchodzi zatem w grę. Nieprawdopodobne jest też odebranie organizacji Meksykowi. Oprócz Guadalajary status miast-gospodarzy mają również Mexico City i Monterrey. Ich ostatnia fala przemocy nie objęła.  

Jedynym jako tako realnym scenariuszem jest przeniesienie meczów, które mają być rozegrane w Guadalajarze, do innych miast. Gdyby przemoc nasilała się w ciągu kolejnych tygodni, FIFA mogłaby nie mieć innego wyjścia.  

Do mundialu wciąż pozostało sporo czasu, ale już pod koniec marca w Guadalajarze odbyć się mają baraże interkontynentalne. To sześć meczów, których wyłoni dwóch kolejnych finalistów mistrzostw z grona: Irak, Demokratyczna Republika Konga, Boliwia, Surinam, Jamajka i Nowa Kaledonia. 

Swoje obawy dotyczące bezpieczeństwa w trakcie tego turnieju wyraziła już boliwijska federacja. Nie ma jednak żadnych informacji o tym, by FIFA rozważała jego przeniesienie. Obecny kryzys – choć poważny – postrzegany jest raczej jako regionalna eskalacja przemocy niż zagrożenie systemowe dla całego kraju. 

Zobacz też: Brutalne zamieszki w Meksyku. Ambasada ostrzega polskich turystów

26 lutego Sąd Rejonowy w Katowicach oddalił wniosek o areszt tymczasowy dla prezydenta Częstochowy. Nie zastosował też wobec niego innych środków zapobiegawczych. W piątek decyzję w tej sprawie podjęła Prokuratura Krajowa. Na Krzysztofa M. nałożono poręczenie majątkowe w wysokości 200 tys. zł, zakaz opuszczania kraju połączony z zatrzymaniem paszportu, dozór policyjny z zakazem kontaktowania się z współpodejrzanymi i świadkami, zakaz przebywania na terenie Urzędu Miasta Częstochowy oraz zawieszono go w pełnieniu czynności służbowych prezydenta Częstochowy.

Częstochowski magistrat poinformował, że w związku tym pełniącym obowiązki prezydenta Częstochowy będzie od poniedziałku, 2 marca Zdzisław Wolski, dotychczas pierwszy zastępca prezydenta miasta. Zgodnie z Art. 28g. „w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji” prezydenta miasta spowodowanej m. in. zawieszeniem w czynnościach służbowych jego obowiązki przejmuje pierwszy zastępca.

Władze miasta mają nadzieję na sprawne, rzetelne, obiektywne i zgodne z najlepszymi standardami demokratycznego państwa prawa wyjaśnienie zarzutów sformułowanych wobec prezydenta Częstochowy.

– Urząd Miasta Częstochowy i jednostki miejskie pracują oczywiście normalnie, obsługując mieszkanki i mieszkańców Częstochowy, a także realizując wszelkie zadania publiczne mieszczące się w sferze samorządowego zarządzania miastem – zapewnia Włodzimierz Tutaj, rzecznik prasowy Urzędu Miasta Częstochowy. – Zastępcy prezydenta są wyposażeni we wszelkie niezbędne pełnomocnictwa do podejmowania istotnych decyzji, a urzędnicy z upoważnienia Prezydenta Miasta prowadzą postępowania administracyjne będące w kompetencjach Urzędu Miasta Częstochowy.

O zarzutach dla prezydenta Częstochowy pisaliśmy tutaj.

Źródło: własne, CBA, UM Częstochowy

Ostrzeżenie pojawiło się w momencie narastającego napięcia wokół Iranu i możliwego amerykańskiego uderzenia militarnego.

„Zróbcie to dzisiaj”

Według mediów decyzja zapadła po tym, jak rozmowy USA i Iranu w sprawie programu nuklearnego Teheranu zakończyły się bez przełomu. Zapowiedziano wprawdzie możliwość dalszych negocjacji w przyszłym tygodniu, jednak administracja prezydenta Donalda Trumpa wysłała w region dwie grupy uderzeniowe lotniskowców, gotowe do ewentualnego ataku. Ambasador USA w Izraelu Mike Huckabee w nocnej wiadomości do pracowników ambasady zaapelował do tych, którzy chcą wyjechać, by „zrobili to dzisiaj”. Wskazał, że należy rezerwować bilety „dokądkolwiek”, by jak najszybciej opuścić kraj, a dalszą podróż do USA organizować już z bezpiecznego miejsca.

Ostatnia próba mediacji

Do Waszyngtonu udał się minister spraw zagranicznych Omanu Badr Albusaidi, który pełni rolę mediatora w rozmowach między USA a Iranem. Jego pilna wizyta – zaledwie kilka godzin po zakończeniu rozmów w Genewie – postrzegana jest jako próba powstrzymania amerykańskiej administracji przed decyzją o ataku. Albusaidi ma spotkać się z wiceprezydentem J.D. Vance’em i przekonywać, że w negocjacjach poczyniono wystarczający postęp, by zachować ostrożność. Vance w wywiadzie dla „Washington Post” podkreślił, że nie ma mowy o wieloletniej wojnie na Bliskim Wschodzie, choć przyznał, że nie wie, czy prezydent zdecyduje się na uderzenie.

Spór o wzbogacanie uranu

Iran sprzeciwia się amerykańskiemu żądaniu wyeksportowania zapasów wysoko wzbogaconego uranu i nie zamierza rezygnować z prawa do jego wzbogacania na własnym terytorium. Irański parlament w ubiegłym roku przyjął ustawę ograniczającą współpracę z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej do czasu uznania przez społeczność międzynarodową „prawa Iranu do wzbogacania”.

Teheran deklaruje gotowość do wzbogacania uranu wyłącznie w zakresie potrzebnym do celów cywilnych, na poziomie do 20 proc., m.in. dla reaktora badawczego produkującego izotopy medyczne. W przyszłym tygodniu w Wiedniu mają odbyć się techniczne rozmowy pod auspicjami MAEA, która odpowiada za weryfikację zobowiązań nuklearnych.

Czytaj również: Iran nie może się doczekać? Wojsko ostrzelało rakietami makietę bazy USA

Przepisy regulujące zasady ustalania minimalnych wynagrodzeń medyków powinny zostać mocno zmienione - mówią zarówno samorządowcy, jak i szefowie lecznic. W niektórych szpitalach płace stanowią już ponad 80 proc. kosztów działalności. - Brakuje pieniędzy na leki i inne wydatki szpitali. To niebezpieczne dla pacjentów - alarmują nasi rozmówcy.

Wysłuchania chętnych i głosowanie odbyły się bez udziału dziennikarzy i fotoreporterów. "Wyborcza" wnioskowała o wyrażenie zgody na relacjonowanie przebiegu wydarzenia, ale przewodnicząca zgromadzenia, czyli Małgorzata Manowska, nie wyraziła na to zgody.