Aktualności

Powiaty o zapaści w ochronie zdrowia. "Jeśli rząd chce likwidacji, niech to jasno powie"

Portal samorządowy - pt., 09/01/2026 - 20:00
Z rosnącym niepokojem obserwujemy narastający kryzys w publicznym systemie ochrony zdrowia, który w perspektywie kilku miesięcy spowoduje zmniejszenie faktycznej dostępności pacjentów do leczenia oraz dalsze pogorszenie sytuacji finansowej podmiotów leczniczych - podkreśla Związek Powiatów Polskich.
Kategorie: Portale

Górnik uwięziony pod ziemią. „Nawiązano kontakt głosowy”

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 19:44

O szczegóły wypadku w kopalni KGHM Polkowice-Sieroszowice zapytaliśmy rzecznika KGHM, Artura Neweckiego. Według jego informacji, „zdarzenie miało miejsce około 16:30”.


– Nastąpił zawał mas skalnych na koparkę, w której znajduje się górnik. Kabina jest wzmocniona, nawiązaliśmy z nim kontakt głosowy. Prowadzone są działania ratunkowe, by go wydobyć – poinformował Newecki w rozmowie z portalem TVP.Info.


Zobacz też: Koniec akcji ratowniczej w kopalni. Nie żyje dwóch górników

Kategorie: Telewizja

Tragiczny pożar w sylwestrową noc. Zatrzymano właściciela baru, gdzie spłonęło 40 osób

Dziennik - pt., 09/01/2026 - 19:40
W szwajcarskim mieście Sion przesłuchano i aresztowano Jacquesa Morettiego, właściciela baru Constellation, gdzie w sylwestrową noc wybuchł tragiczny w skutkach pożar. Śmierć poniosło 40 osób, a 116 jest poważnie rannych. Areszt uzasadniono podejrzeniem ucieczki Morettiego. 9 stycznia to w Szwajcarii dzień żałoby narodowej. Beata Zatońska
Kategorie: Prasa

Trump ujawnił dane przed oficjalnym raportem

TVN24 Biznes i Świat - pt., 09/01/2026 - 19:34
Prezydent USA Donald Trump opublikował w mediach społecznościowych wykres z danymi z amerykańskiego rynku pracy na kilka godzin przed ich oficjalnym ogłoszeniem przez Departament Pracy - informuje Reuters. Przedwczesne ujawnienie informacji wywołało pytania o możliwe naruszenie zasad i potencjalny wpływ na rynki finansowe.
Kategorie: Telewizja

Wybory w Polsce 2050. "Będzie na żyletki, zapowiada się druga tura"

Gazeta Wyborcza — kraj - pt., 09/01/2026 - 19:30
W sobotę 10 stycznia działacze Polski 2050 będą wybierać swojego nowego lidera. - Zapowiada się druga tura. Nie jesteśmy lewicą, gdzie wyniki z góry są przesądzone - słyszymy w Sejmie od posłów tej partii. O stery po Szymonie Hołowni powalczy pięcioro kandydatów, bo dwoje już się wycofało.
Kategorie: Prasa

Bez paragonu i bez rewolucji. Sejm o zwrocie szklanych butelek

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 19:26

Chodzi o nowelizację ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw. Za nowelą głosowało 241 posłów, przeciw było 9, a 191 wstrzymało się od głosowania.


Jak dzień wcześniej podkreśliła posłanka KO Gabriela Lenartowicz, przedstawiając sprawozdanie komisji sejmowych, nowelizacja ma zapewnić stabilne i przewidywalne ramy prawne dla istniejących rynkowych systemów zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku, funkcjonujących od lat poza centralnym systemem kaucyjnym. Dodała, że chodzi głównie o butelki po piwie i wodach mineralnych.


Koniec z obowiązkiem okazywania paragonu


Kluczowym ułatwieniem dla obywateli ma być zniesienie obowiązku okazania paragonu przy zwrocie butelek w sklepach prowadzących sprzedaż danego asortymentu. Jak wskazała Lenartowicz, zmiany te służą eliminacji zbędnych barier regulacyjnych oraz wspieraniu ekologicznych nawyków bez narzucania nadmiernych obciążeń administracyjnych.



Czytaj także: Budżet na 2026 rok gotowy. Siedem dni na ruch prezydenta


System kaucyjny już działa


Na początku października w Polsce wprowadzono system kaucyjny, co oznacza, że do napojów w butelkach plastikowych (do 3 l), metalowych puszkach (do 1 l) i szklanych butelkach wielorazowego użytku (do 1,5 l) ma być doliczana kaucja, którą można odzyskać po oddaniu opakowania. Kaucja wynosi 50 groszy w przypadku butelek plastikowych i puszek, a 1 zł w przypadku wielorazowych butelek szklanych. O tym, czy dane opakowanie jest objęte kaucją, informuje znak kaucyjny nadrukowany na etykiecie lub puszce. To dwie strzałki tworzące prostokąt z napisem „kaucja” i z jej kwotą.


Do końca 2025 r. obowiązuje trzymiesięczny okres przejściowy, który ma pozwolić producentom i sklepom sprzedać napoje w opakowaniach sprzed wprowadzenia systemu kaucji i zastąpić je nowymi, kaucyjnymi.


Opłata produktowa zamiast udziału w systemie


Przepisy dają producentom napojów możliwość zdecydowania – niezależnie od okresu przejściowego – że nie przystąpią do systemu kaucyjnego, godząc się na płacenie tzw. opłaty produktowej, czyli de facto kary za niezrealizowanie minimalnych poziomów selektywnej zbiórki.


Czytaj także: Kolejne trzy weta prezydenta Karola Nawrockiego


Jak działa zwrot kaucji?


Kaucja pobierana ma być od każdego wprowadzonego na rynek napoju w opakowaniu objętym systemem. Zwrot kaucji użytkownikowi końcowemu następuje również za pomocą systemu, bez konieczności okazywania paragonu nabycia napoju. Oddawane opakowania powinny być puste, nie mogą być zgniecione i muszą mieć czytelny kod kreskowy na etykiecie oraz logo systemu kaucyjnego. Kaucja jest osobną pozycją na paragonie.


Cel: wyższy poziom recyklingu


System kaucyjny ma zachęcić konsumentów do zwrotu opakowań. Jego głównym celem jest podniesienie poziomów selektywnej zbiórki opakowań po napojach i osiągnięcie unijnych progów recyklingu. Zgodnie z nimi w latach 2025-2028 poziom selektywnej zbiórki odpadów ma sięgnąć 77 proc. w przypadku butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (o pojemności do 3 l), metalowych puszek (o pojemności do 1 l) oraz butelek szklanych wielokrotnego użytku (o pojemności do 1,5 l). Od 2029 r. próg ten wzrośnie do 90 proc.


Jak wskazywali przedstawiciele resortu klimatu, dotychczasowym sposobem zbiórki opakowań (wrzucenie do żółtego pojemnika lub worka) udawało się w Polsce zebrać maksymalnie ok. 45 proc. wprowadzonych na rynek butelek PET. System kaucyjny ma pozwolić osiągnąć w Polsce poziom ich zbiórki na poziomie przekraczającym 90 proc.


Czytaj także: „Ślonska godka” bliżej oficjalnego statusu. Pałeczka po stronie Senatu

Kategorie: Telewizja

Amstaff zagryzł 54-latka. Pies rzucił się na mężczyznę w sylwestra

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 19:22

O dramatycznych wydarzeniach, które miały miejsce 31 grudnia 2025 roku w Krośnie Odrzańskim donosi „Gazeta Wyborcza”. Jak wynika z ustaleń dziennika, tego dnia 54-latek odwiedził swojego znajomego i obaj w piwnicy raczyli się alkoholem. Towarzyszył im siedmioletni amstaff, którego właściciel jest zięciem gospodarza. Wedle ustaleń „GW” 54-latek bywał w tym domu częstym gościem i nie było z psem żadnych problemów.

 

W pewnym momencie alkohol się skończył i teść właściciela amstaff pojechał sprzedać złom, aby zdobyć fundusze na kontynuowanie imprezy. „Zostawił kompana w piwnicy z psem, gdy wrócił, zobaczył, jak pies zagryza człowieka” – cytuje „Wyborcza” osobę znająca kulisy sprawy. „Pies atakował głównie głowę swojej ofiary. Wygryzł mu gałki oczne. Wstrząsający widok” – relacjonuje rozmówca gazety.

 

54-latek w stanie krytycznym trafił do szpitala, w którym zmarł w wyniku odniesionych obrażeń. Właścicielowi psa przedstawiono zarzut spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, ale może on zostać zmieniony ze względu na śmierć ofiary ataku.

 

Właścicielowi postawiono zarzut nieumyślnego naruszenia reguł ostrożności w ten sposób, że nienależycie sprawował opiekę nad psem i nienależycie zabezpieczył psa. Podejrzany nie przyznał się do zarzutu. Opisał, że pies dobrze znał pokrzywdzonego i nie był wobec niego agresywny. O ataku dowiedział się, gdy przyjechało pogotowie” – powiedziała gazecie Ewa Antonowicz, rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze.

 

Czytaj także: Pies zagryzł właściciela. To kolejny taki przypadek

Kategorie: Telewizja

Budżet przyjęty. „Nawet jak prezydent nie podpisze, będzie realizowany”

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 19:11
Przyjęcie budżetu to elementarna stabilność – powiedział premier Donald Tusk po zakończeniu posiedzenia Sejmu. Z kolei marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapowiedział, że jeszcze dziś skieruje ustawę budżetową do podpisu prezydenta. – Nawet jak prezydent jej nie podpisze, to budżet będzie realizowany – zapewnił Czarzasty.
Kategorie: Telewizja

Budżet przyjęty. „Nawet jak prezydent nie podpisze, będzie realizowany”

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 19:10

– Wychodząc z głosowania nad budżetem nigdy nie jest do końca się zadowolonym. Każdy chciałby mieć budżet marzeń – mówił Tusk. Premier przypomniał, że w budżecie zapisano rekordowe wydatki między innymi na obronność i wsparcie socjalne. 


– To wszystko spowodowało, że budżet jest bardzo napięty – powiedział. Szef rządu wyraził zadowolenie z rekordowo małej ilości poprawek i większości, którą cieszy się projekt. 


– Przyjęcie budżetu to jest elementarna stabilność – podkreślił premier. 


Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, który wraz z premierem odpowiadał na pytania dziennikarzy, zapowiedział, że jeszcze dziś – a więc znacząco przed czasem – skieruje projekt do podpisu prezydenta RP. 


Czy prezydent podpisze ustawę budżetową? 


Pytany z kolei o to, czy nie obawia się, że prezydent nie podpisze ustawy i skieruje ją do TK, odparł, że „nawet jak prezydent nie podpisze, to budżet będzie realizowany”.


Ustawa budżetowa jest jedyną ustawą, której głowa państwa nie może – zgodnie z konstytucją – zawetować. 



Umowy śmieciowe 


Premier Tusk odniósł się także do kwestii umów śmieciowych. – Znajdziemy taki sposób postępowania, żeby szybko dobry projekt powstał – zapewnił, dodając, że taki projekt „nie będzie dawał pełnej samowolnej władzy urzędnikowi”.


– Będzie chronił pracowników przed nadużywaniem i złym wykorzystaniem form zatrudnienia – wskazał. 


Marszałek Czarzasty wskazał, że im szybciej rozpoczną się prace nad projektem, tym lepiej.  – Jesteśmy zainteresowani tym, żeby sprawę z nieuczciwym stosowaniem umów śmieciowych zakończyć – wskazał. 



Pielgrzymka kibiców z Nawrockim. „W innych celach jechałbym na Jasną Górę” 


Politycy zostali także zapytani o planowany udział prezydenta RP w pielgrzymce kibiców na Jasną Górę. Czarzasty, gdy usłyszał, że prezydent jedzie do sanktuarium, odparł: „my natomiast idziemy do pracy”. 


– W innych celach jechałbym na Jasną Górę, w innych chodzę na stadion. To nigdy do siebie nie pasowało – powiedział natomiast premier. 


– Wolałbym, żeby prezydent nie autoryzował tego typu przedsięwzięć – stwierdził szef rządu. 

Kategorie: Telewizja

Ostrożnie z fotowoltaiką. Próby mechanicznego usunięcia śniegu to igranie z ogniem

Portal samorządowy - pt., 09/01/2026 - 19:00
Fotowoltaika zimą zwykle nie wymaga odśnieżania, a nieumiejętne czyszczenie może skończyć się kosztowną naprawą. Eksperci podpowiadają, kiedy śnieg na panelach realnie szkodzi i jak bezpiecznie myć moduły na wiosnę.
Kategorie: Portale

Chaos w Iranie. MSZ wzywa Polaków do opuszczenia kraju

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 18:57

Ministerstwo Spraw Zagranicznych apeluje o natychmiastowe opuszczenie Iranu oraz odradza wszelkie podróże do tego państwa. Sytuacja wewnętrzna w Iranie jest niestabilna. Zarejestruj się w systemie Odyseusz, to realnie zwiększa bezpieczeństwo i ułatwia szybkie przekazanie ważnych informacji” – czytamy w komunikacie MSZ na platformie X.

 

Przez Teheran i inne irańskie miasta przetaczają się największe od lat antyrządowe protesty. Powodem jest katastrofalna sytuacja gospodarcza kraju.

 


Minionej nocy na ulicach stolicy Iranu pojawiły się tysiące osób. Demonstracje te przerodziły się miejscami w starcia. Światowe agencje informują o płonących autobusach i samochodach oraz o pożarach w okolicy stacji metra i banków. Na nagraniach wideo z Teheranu słychać było też rzadkie w Iranie okrzyki „Śmierć Chameneiemu”. Według Reutersa, organizacje broniące praw człowieka udokumentowały już dziesiątki zgonów protestujących w ciągu prawie dwóch tygodni.

 

W piątek Iran został w dużej mierze odcięty od świata zewnętrznego po tym, jak władze zablokowały internet, aby stłumić narastające niepokoje.

 

W transmitowanym w telewizji przemówieniu Najwyższy Przywódca ajatollah Ali Chamenei przysiągł, że nie ustąpi, oskarżając demonstrantów o działanie w imieniu emigracyjnych grup opozycyjnych i Stanów Zjednoczonych. Prokurator zagroził karami śmierci.

 

Czytaj także: Eskalacja protestów w Iranie. „Zbliża się decydująca chwila”

Kategorie: Telewizja

Regeneruje wątrobę i ratuje serce. Oczyszcza organizm po spożyciu alkoholu i ciężkostrawnych posiłków

Dziennik - pt., 09/01/2026 - 18:54
Czarny czosnek nosi miano naturalnego wsparcia dla wątroby i serca, szczególnie po alkoholu i ciężkostrawnych posiłkach. Jest bardzo popularny w kuchniach Tajlandii, Korei czy Japonii. Coraz częściej sięgają po niego również osoby dbające o zdrowy styl życia w Polsce. Jego działanie opiera się na konkretnych procesach chemicznych i związkach aktywnych, których skutki były przedmiotem badań naukowych. Marzena Sarniewicz
Kategorie: Prasa

Budżet na 2026 rok gotowy. Siedem dni na ruch prezydenta

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 18:52

W piątek posłowie przyjęli 10 poprawek Senatu do ustawy budżetowej na 2026 r. i zakończyli prace nad tym aktem prawnym. Teraz ustawa budżetowa trafi do prezydenta Karola Nawrockiego do podpisu. Ma on 7 dni na decyzję o podpisaniu budżetu lub skierowaniu go do Trybunału Konstytucyjnego.


Głosowanie nad senackimi poprawkami


W piątek Sejm głosował nad poprawkami Senatu do tegorocznej ustawy budżetowej. Posłowie przyjęli 10 poprawek, które zostały zaproponowane przez senatorów. Wśród nich jest m.in. przekazanie dodatkowych środków, ok. 3 mln zł, na program zakupu książek przez Bibliotekę Narodową. Pieniądze te mają pochodzić z budżetu Trybunału Konstytucyjnego. Inna senacka poprawka polega na przesunięciu ok. 5 mln zł na Europejskie Centrum Solidarności z budżetu m.in. Instytutu Pamięci Narodowej.


Sejm poparł także zmianę zmniejszającą budżet Trybunału Konstytucyjnego o 3 mln zł; kwota ta posłuży przygotowaniu światowego zjazdu skautów, tzw. Jamboree, a także przesunięcie środków z wydatków bieżących przeznaczonych na cyberbezpieczeństwo, na wydatki osobowe, aby można było zwiększyć zatrudnienie osób zajmujących się tą dziedziną. Inną zmianą zaproponowaną przez Senat i przyjętą przez Sejm jest skierowanie 10 mln zł na reorganizację urzędów morskich.


Czytaj także: Kolejne trzy weta prezydenta Karola Nawrockiego


Teraz decyzja prezydenta


Piątkowe głosowanie w Sejmie oznacza zakończenie prac parlamentarnych nad ustawą budżetową w 2026 r. Trafi ona teraz do prezydenta Karola Nawrockiego do podpisu. Ma on 7 dni na decyzję o podpisaniu budżetu lub skierowaniu go do Trybunału Konstytucyjnego.


Najważniejsze liczby: wydatki, dochody i deficyt


Ustawa budżetowa na ten rok zakłada, że wydatki państwa wyniosą 918,9 mld zł, a deficyt budżetowy ukształtuje się na poziomie nie wyższym niż 271,7 mld zł. Dochody budżetu państwa zaplanowano na 647,2 mld zł. Wpływy z VAT mają wynieść 341,5 mld zł, 103,3 mld zł budżet ma uzyskać z akcyzy, 80,4 mld zł z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) oraz 32 mld zł z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT).


Dług publiczny poniżej progu ostrożnościowego


Zgodnie z ustawą relacja państwowego długu publicznego do PKB ukształtuje się na poziomie 53,8 proc., pozostając poniżej progu ostrożnościowego 55 proc. określonego w ustawie o finansach publicznych.


Czytaj także: „Ślonska godka” bliżej oficjalnego statusu. Pałeczka po stronie Senatu


Obrona, zdrowie i infrastruktura wśród priorytetów


W tegorocznym budżecie zaplanowano wydatki na obronę narodową, przekraczające 200 mld zł, co odpowiada 4,81 proc. PKB. Środki te mają być przeznaczone na modernizację armii i wsparcie systemu bezpieczeństwa.


Na ochronę zdrowia ma trafić 247,8 mld zł, co stanowi 6,81 proc. PKB, a priorytetem dla rządu mają być inwestycje w infrastrukturę medyczną i kadry.


Nakłady na drogi i kolej wyniosą 53,9 mld zł, w tym 20,1 mld zł z budżetu państwa.


Czytaj także: Skorumpowany policjant niweczył wysiłki kolegów. Sutenerzy oskarżeni

Kategorie: Telewizja

Mniej pieniędzy na TK i nową KRS. Ustawa budżetowa idzie do prezydenta

Gazeta Wyborcza — kraj - pt., 09/01/2026 - 18:49
Parlament zakończył prace nad ustawą budżetową na 2026 r. W ostatnich głosowaniach posłowie koalicji poparli zmniejszenie budżetów TK i upolitycznionej KRS.
Kategorie: Prasa

ESA z wielomiliardowym budżetem. W 2026 planuje dużo więcej misji kosmicznych niż w ubiegłym roku

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) w 2026 r. będzie dysponować budżetem ok. 8,2 mld euro. To pozwoli na przeprowadzenie 65 misji, w tym wystrzelenie satelitów komunikacyjnych i wysłanie na stację ISS  francuskiej astronautki Sophie Ademot.
Kategorie: Portale

Rekordowe miliardy na wojsko i szpitale. Budżet 2026 gotowy do podpisu prezydenta

Dziennik - pt., 09/01/2026 - 18:41
Sejm przyjął budżet na 2026 rok. Po burzliwych obradach i uwzględnieniu 10 poprawek Senatu, ustawa budżetowa trafia na biurko prezydenta. Dokument przewiduje rekordowe wydatki na armię (ponad 200 mld zł) oraz ochronę zdrowia. Państwo planuje dochody na poziomie 647,2 mld zł, przy deficycie nieprzekraczającym 271,7 mld zł. Olga Skórko
Kategorie: Prasa

Co dalej z blokowaniem treści w internecie? Rząd nie odpuści, jest zapowiedź ministra cyfryzacji

Jeszcze w styczniu Ministerstwo Cyfryzacji ma podjąć decyzję co do sposobu wdrożenia unijnego Aktu o usługach cyfrowych (DSA). Wprowadza on zasady zwiększające uprawnienia użytkowników platform internetowych, ale bez krajowych przepisów nie można z tego w Polsce korzystać. Pierwsza próba wdrożenia jego zakończyła się 9 stycznia wetem prezydenta Karola Nawrockiego.
Kategorie: Portale

Zagadka w obrazie sprzed wieków. Iluzja ukryta w brodzie

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 18:36

Kolejny obraz Rubensa został odkryty trzy lata temu. Belgijski kupiec obrazów Klaas Muller nabył dzieło na aukcji, jako studium na papierze autorstwa anonimowego mistrza „szkoły flamandzkiej”.


– Nie byłem pewien, czy to Rubens, wiedziałem tylko, że jest bardzo w stylu Rubensa, więc nadal było to ryzykowne przedsięwzięcie. Mam w domu bibliotekę książek o nim i przeglądam je prawie każdego wieczoru. To trochę jak uzależnienie – powiedział Muller w rozmowie z portalem The Guardian.


Po kilku miesiącach badań okazało się, że rzeczywiście jest to dzieło sławnego malarza. Muller kupił go poniżej 100 tysięcy euro na aukcji internetowej – znacznie poniżej innych dzieł Rubensa.


Zobacz także: Pyton birmański dusił właściciela. Strażacy uratowali hodowcę


Iluzja typu kaczka-królik


Obraz jest wyjątkowo ciekawy ze względu na ukrytą w nim iluzję. Z pozoru dzieło przedstawia wyłącznie starszego mężczyznę z brodą. Jednak wystarczy tylko odwrócić obraz, żeby ujrzeć młodą kobietę z długimi włosami i warkoczami.


Jest to typ złudzenia optycznego opisanego przez filozofa Ludwiga Wittgensteina tzw. iluzja kaczka-królik – od rysunku, którego używał, żeby wyznaczyć różnicę pomiędzy widzeniem rzeczy takimi, jakie są, a widzeniem ich takimi, jakimi się wydają.


Zobacz też: Ma naprawić wyrządzone w zdrowiu szkody. Nowa piramida żywieniowa w USA

Kategorie: Telewizja

„Ślonska godka” bliżej oficjalnego statusu. Pałeczka po stronie Senatu

TVP.Info - pt., 09/01/2026 - 18:24

Sejm uchwalił w piątek nowelizację ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych zakładającą nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego. Regulacją zajmie się teraz Senat. To w tej kadencji druga ustawa w sprawie języka śląskiego; pierwszą zawetował były prezydent Andrzej Duda.


Za uchwaleniem ustawy o języku śląskim było 244 posłów, przeciwko - 196, a 2 posłów wstrzymało się od głosów.


PiS chciało odrzucenia projektu


W czwartek na posiedzeniu plenarnym PiS zawnioskowało o odrzucenie projektu tej ustawy w całości. W piątek głosowanie przeciwko temu wnioskowi zarekomendowała sejmowa komisja mniejszości narodowych i etnicznych.



Czytaj także: Kaczyński ostrzega przed Braunem. „Dalece przekroczył granice”


Argumenty wnioskodawców: ochrona i edukacja


Podczas czwartkowego posiedzenia w Sejmie wnioskodawczyni projektu, posłanka Monika Rosa (KO) wyjaśniała, że przewiduje on nadanie śląskiemu etnolektowi statusu języka regionalnego – takiego samego, jaki ma język kaszubski.


– Język i kulturowe dziedzictwo Górnego Śląska nie cieszyły się wcześniej należną im ochroną ani wsparciem, których dziś szczególnie potrzebują. Tylko dzięki nauczaniu w szkołach język śląski może przetrwać. Przetrwać powinien zaś dlatego, że trwanie każdego języka, językowa różnorodność są wielką wartością – argumentowała Rosa podczas drugiego czytania.


Co zmieni ustawa?


Na mocy ustawy język śląski ma zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny. Oznacza to m.in. możliwość wprowadzenia do szkół dobrowolnych zajęć z języka śląskiego, montowania dwujęzycznych tablic z nazwami miejscowości, gdzie używanie języka śląskiego deklaruje ponad 20 proc. mieszkańców, dofinansowanie działalności związanej z zachowaniem języka śląskiego czy wprowadzenie do Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych dwóch przedstawicieli osób posługujących się językiem śląskim.


Czytaj także: Skorumpowany policjant niweczył wysiłki kolegów. Sutenerzy oskarżeni


Teraz ruch Senatu i prezydenta


Teraz ustawa trafi do Senatu RP, w którym większością dysponuje KO, Trzecia Droga i Lewica, a następnie – po uzyskaniu jego poparcia – do prezydenta Karola Nawrockiego.


Długa historia nieudanych prób


Po raz pierwszy poselski projekt ws. uznania języka śląskiego pojawił się w 7 września 2007 roku. Tego samego dnia zdecydowano o skróceniu kadencji parlamentu. Kolejne projekty składano w 2010 i 2012 r., ale nigdy nie zostały poddane dyskusji na sali plenarnej. W 2014 r. do Sejmu trafił obywatelski projekt ustawy ws. uznania Ślązaków za mniejszość etniczną, podpisany przez 140 tys. obywateli. Skierowano go do prac w komisji, której wnioskiem było jego odrzucenie. Poselski projekt dotyczący ślonski godki w 2018 r. nie doczekał się numeru druku, a w 2020 r. pierwszego czytania. Z kolei w 2023 r. przygotowano poselski projekt o uznaniu śląskiej mniejszości etnicznej, ale zanim się nim zajęto, skończyła się kadencja.


Projekt ustawy ws. uznania języka śląskiego za język regionalny posłowie KO przygotowali po raz drugi w tej kadencji parlamentu. Poprzedni uzyskał poparcie w Sejmie i Senacie w 2024 r. Ostatecznie nowelizację ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym zawetował były prezydent Andrzej Duda.


Czytaj także: Bezpieczeństwo poza sporem politycznym. „Szeroki narodowy konsensus”


Nadzieje na podpis prezydenta


Wnioskodawcy ponownego projektu uważają, że posłowie Prawa i Sprawiedliwości z Górnego Śląska, którzy w 2024 r. zagłosowali za uznaniem języka śląskiego za język regionalny – Bolesław Piecha i Marek Wesoły – mogą przekonać do projektu prezydenta Karola Nawrockiego, który niedawno zawetował już podobne rozwiązanie dotyczące języka wilamowskiego.


Ilu Ślązaków deklaruje tożsamość i język


Podczas spisu powszechnego w 2021 r. narodowość śląską zadeklarowały 596 224 osoby, w tym 236 588 jako pierwszą, a 187 372 jako jedyną. Używanie języka śląskiego w kontaktach domowych potwierdziło 467 145 osób, a spośród nich 54 957 – jako jedynego.


Czytaj także: Kolejne trzy weta prezydenta Karola Nawrockiego

Kategorie: Telewizja

Rollercoster na polskiej giełdzie. Tak GPW zamyka pierwszy tydzień 2026 roku, co dalej?

Pierwszy tydzień handlu na warszawskiej giełdzie w 2026 roku przyniósł sporo emocji. Po czwartkowym tąpnięciu koniec tygodnia przyniósł umiarkowane odreagowanie, ale to małe i średnie spółki mogą pochwalić się lepszym bilansem.

Kategorie: Portale
Subskrybuj zawartość