Wchodzisz i wiesz

Sos tatarski to prawdziwy rarytas. Doskonale pasuje do jajek na twardo, ryb i zimnych mięs. Jego bogaty smak nada wykwintnego sznytu wielu zimnym przekąską. Wiele osób podaje sos tatarski podczas Wielkanocy. Podpowiadamy, jak przygotować sos tatarski, który jest tak dobry, że można go jeść po prostu ze świeżym chlebem. Beata Zatońska

W meczu kończącym 24. kolejkę Ekstraklasy Arka Gdynia pokonała na wyjeździe Wisłę Płock 3:0. Dzięki zwycięstwu podopieczni Dawida Szwargi kosztem Legii Warszawa wydostali się ze strefy spadkowej. Natomiast dla będących na 8. pozycji "Nafciarzy" była to piąta ligowa porażka z rzędu. Michał Ignasiewicz

Dzisiaj wykorzystywanie pełnej palety instrumentów, które mogą zatrzymać wzrosty cen paliw, byłoby jak strzelanie drogimi rakietami do tanich dronów - ocenił w "Faktach po Faktach" ekonomista Ignacy Morawski, odnosząc się do kryzysu na rynku paliw w związku z eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie.

Współczesne tempo życia sprawia, że wiele osób funkcjonuje niemal w trybie ciągłego pośpiechu. Spotkania, obowiązki zawodowe, dom, dzieci, zakupy - lista zadań zdaje się nie mieć końca. W takim rytmie łatwo zapomnieć o chwili dla siebie. Często kończy się to zmęczeniem, stresem, a także niezdrowymi nawykami żywieniowymi. Ewa Kranz

Wysokie ceny ropy mogą spowodować podwyżki cen towarów i usług. Piotr Maszczyk, ekonomista ze Szkoły Głównej Handlowej, ostrzega, że jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie się przedłuży, Polacy odczują to nie tylko przy dystrybutorach paliw.

Polskie Nagrody Filmowe Orły to najważniejsze wyróżnienia w krajowej branży filmowej, często określane mianem „polskich Oscarów”. Przyznaje je Polska Akademia Filmowa, zrzeszająca kilka tysięcy twórców i profesjonalistów związanych z kinem.

Polskie Nagrody Filmowe Orły: Transmisja w TVP

Nagrody honorują najlepsze osiągnięcia minionego roku w najważniejszych dziedzinach sztuki filmowej – od reżyserii i aktorstwa po scenariusz, zdjęcia, muzykę czy montaż. Statuetki przyznawane są od 1999 r. i co roku stanowią jedno z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu polskiego świata filmu.

Orły przyznawane są w 20 kategoriach. O nominacjach piszemy TUTAJ. Pierwszą laureatką została Krystyna Janda, która została uhonorowana statuetką za osiągnięcie życia. O nagrodzie dla wybitnej aktorki i reżyserki poinformowano 4 marca. 

Uroczysta gala w Teatrze Polskim w Warszawie rozpocznie się o godz. 20.15. Transmisja w TVP Kultura oraz od godz. 21.40 w TVP1. Ceremonię można oglądać także w serwisie TVP VOD.

Kilka dni po tym, jak Michał Piróg ogłosił, że po 25 latach współpracy rozstaje się ze stacją TVN, poinformowano, że "Top Model" poprowadzi Klaudia El Dursi. Dotychczasowy gospodarz programu zabrał głos i zwrócił się bezpośrednio do swojej następczyni. Beata Zatońska

Zdaniem PiS obniżenie podatków mogłoby pomóc w ograniczeniu rosnących kosztów paliwa dla kierowców. Propozycja wywołała jednak polityczny spór z rządem, który w materiale „19.30” przedstawił Arkadiusz Pogłud.

Rząd analizuje sytuację

Przedstawiciele rządu podkreślają, że analizują sytuację na rynku paliw i obserwują zmiany cen ropy na świecie. Nie wykluczają też działań, jeśli wzrost cen okaże się trwały. Paliwa drożeją, ponieważ cena baryłki na światowych rynkach przekroczyła kwotę 100 dolarów. 

„Widzimy, że ceny na stacjach benzynowych rosną, ale z drugiej strony też pamiętajmy, że ta sytuacja trwa tydzień. Jeżeli ona miałaby się przełożyć faktycznie na taką długoterminową sytuację na rynku paliw, to oczywiście trzeba będzie podejmować adekwatne decyzje” – powiedział minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Czytaj też: Piłkarze obstawiali nielegalne zakłady. PZPN przyłapał pięciu zawodników

Zawsze wierzyłem we wspólną mądrość Unii, zatem można odwrócić niekorzystny proces deindustrializacji. Ale wymaga to korekt w polityce gospodarczej, na czele ze zmianą systemu EU ETS - mówi Stefan Życzkowski, założyciel, współwłaściciel i przewodniczący rady strategicznej ASTOR.

Po ponad 3 miesiącach od sygnalizowanego spotkania 11 marca zbierze się grupa robocza ds. dyscyplinarnych, działająca w ramach Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. Jednak pomimo tego, że dyskusja na temat zmian w tym obszarze trwa już od dłuższego czasu, trudno przewidzieć, na ile tym razem te sprawy posuną się do przodu.

W poniedziałek rano rzecznik MSZ Maciej Wewiór poinformował, że dotąd do Polski z Bliskiego Wschodu powróciły 8064 osoby dzięki 44 lotom. MSZ konsekwentnie odradza wyjazdy na Bliski Wschód i wydaje ostrzeżenia po tym jak Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Iran.

Ostrzeżenia MSZ ignorowane

Radosław Sikorski zwrócił w poniedziałek uwagę, że mimo tych ostrzeżeń nadal są osoby, które wyjeżdżają do krajów, w których może być niebezpiecznie.

„Wedle danych Straży Granicznej, od 1 marca, czyli po rozpoczęciu wojny na Bliskim Wschodzie, w region udało się: 97 osób do Kataru, 271 do Omanu, 368 do ZEA, w tym 37 dzieci poniżej 15 lat” – podał szef MSZ we wpisie na platformie X.

„Mam nadzieję, że nie będą domagać się ewakuacji na koszt podatnika” – skomentował Sikorski.

Wojna na Bliskim Wschodzie

Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Iran 28 lutego. Teheran w odwecie przystąpił do ataków m.in. na bazy amerykańskie w regionie, w wyniku czego wiele linii lotniczych anulowało swoje loty w regionie. Polskie MSZ od dłuższego czasu ostrzegało przed wyjazdami na Bliski Wschód.

Czytaj także: Media: To USA najpewniej uderzyły w irańską szkołę. Jest kluczowe nagranie

ElevenLabs, brytyjska spółka technologiczna założona przez dwóch Polaków, chce być gotowa do przeprowadzenia IPO w ciągu najbliższych 2-3 lat. Nie jest wykluczony dual listing na GPW w Warszawie.

Pięciu piłkarzy jest podejrzanych o uczestnictwo w zakładach bukmacherskich. Polski Związek Piłki Nożnej wszczął w tej sprawie postępowanie. Nazwisk zawodników oraz klubów w jakich grają nie ujawniono, ale PZPN poinformował, że w przypadku udowodnienia winy grozi im kara finansowa lub zawieszenie. Michał Ignasiewicz

Oto quiz z pułapkami językowymi z najnowszego IX Dyktanda Krakowskiego. Dasz radę zdobyć 15/15? Nawet tegoroczna Mistrzyni Ortografii nie uniknęła błędów. Powodzenia! Justyna Topolska

Hanka Bielicka była królową polskiej komedii. Zarażała śmiechem, imponowała talentem. Była aktywna zawodowo do prawie ostatnich chwil życia. Zmarła 9 marca 2006 roku. Miała 90 lat. Znakomita, komediowa aktorka nie miała łatwego życia, ale zapamiętano ją jako wiecznie uśmiechnięty wulkan energii. Uwielbiała kapelusze i chętnie w nich występowała. Beata Zatońska

– Futures na ropę WTI oscylują poniżej 100 dol. wobec blisko 120 dol. rano. Wsparciem dla korekty stały się doniesienia o planach uwolnienia części rezerw strategicznych przez kraje G7, co pozwoliłoby ustabilizować rynki na kilka dni i przesunąć presję na zakończenie konfliktu – wskazał Rogalski.

Główny analityk DM BOŚ zwrócił również uwagę na doniesienia o możliwym zaangażowaniu się Francji w „udrożnienie” cieśniny Ormuz, ale w jego ocenie, nie mają one większego znaczenia dla poziomu cen ropy.

„Kluczowe będą zatem ewentualne plotki/spekulacje dotyczące zakończenia wojny z Iranem. Dzisiaj Donald Trump przyznał, że będzie to wspólna decyzja USA i Izraela” – zauważył ekspert.

Zobacz także: Ropa najdroższa od niemal czterech lat. Panika inwestorów na giełdach

Ile wynosi cena ropy?

W poniedziałek około godziny 18.30 cena ropy WTI (West Texas Intermediate) wynosiła niespełna 95 dol. za baryłkę. Od rozpoczęcia ataków Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran cena ropy na świecie gwałtownie wzrosła. Przed wybuchem konfliktu za baryłkę ropy WTI płacono ok. 65 dol. W poniedziałek nad ranem cena ta dochodziła do 119 dol.

Od 28 lutego Izrael i USA prowadzą naloty na Iran. W pierwszej fazie ataków zginął m.in. najwyższy przywódca tego kraju, ajatollah Ali Chamenei. W odpowiedzi Iran ostrzeliwuje Izrael i inne państwa Bliskiego Wschodu, uderzając w amerykańskie bazy wojskowe w tym regionie, jak i w infrastrukturę cywilną.

Zobacz też: Budapeszt mrozi ceny paliwa. „Dla węgierskich rejestracji”

Irańskie piłkarki w Pucharze Azji przegrały wszystkie mecze, nie strzeliły żadnego gola, a straciły aż dziewięć. Mimo kiepskich wyników jest o nich bardzo głośno. Niestety nie z powodów sportowych. Kilka z nich po zakończeniu grupowych zmagań uciekło z hotelu, bo nie chcą wracać do kraju, w którym grozi im niebezpieczeństwo. Michał Ignasiewicz

Noblista wspomniał, że starając się o polskie obywatelstwo chciałby oddać hołd swoim polskim przodkom. – Dla mnie byłby to sposób na uhonorowanie mojego ojca, mojej ciotki, ich rodziców, a także wszystkich tych ludzi, którzy walczyli i przetrwali, żebym mógł dziś istnieć. W ten sposób chciałbym oddać im hołd – powiedział prof. Ambros.

Prof. Victor Ambros jest amerykańskim biologiem molekularnym polskiego pochodzenia. Jego ojciec był Polakiem, w czasie drugiej wojny światowej – jak podaje IPN – został deportowany jako robotnik przymusowy do III Rzeszy.

– Moim jedynym łącznikiem z Polską był ojciec – to on pochodził z Polski. Trzeba jednak pamiętać o realiach tamtych czasów: były to lata 50. XX wieku i nie wszyscy dziś zdają sobie sprawę, że w Stanach Zjednoczonych wielu imigrantów nie przekazywało swojego języka dzieciom, zwłaszcza gdy żyli w izolacji. Rodzice mojej żony pochodzili z Chin, ona sama urodziła się w Kansas – w niewielkiej miejscowości, gdzie ich rodzina była jedyną chińską rodziną w promieniu setek kilometrów. Oni również nie mówili z dziećmi w swoim ojczystym języku. Podobnie było z moim ojcem. Ożenił się z Amerykanką i zamieszkał w Vermont, w miejscu, gdzie nie było żadnej polskiej społeczności. Z jakiegoś powodu doszedł do przekonania, że nie powinien mówić po polsku do swoich dzieci – a była to jedyna okazja, by ten język nam przekazać – opowiedział naukowiec.

Wspominał, jak nabrał „ogromnej sympatii do narodu polskiego, a także prawdziwego, głębokiego podziwu”. – Kiedy dorastałem, pamiętam rozmowy – mój ojciec mówił o Polsce jako o kraju, którego granice wciąż przesuwały się na mapie. To sprawiało, że w mojej głowie rodziło się poczucie, iż Polska jest czymś niemal nierealnym, jakby złudzeniem – powiedział. – Dopiero później, zwłaszcza w ostatnich latach, coraz wyraźniej dostrzegałem, jak niezwykle odporny okazał się naród polski, jak potrafił przetrwać napór historii i sił, które chciały go unicestwić. Dziś jest silniejszy niż kiedykolwiek – zaznaczył. 

– Dlatego właśnie tak bardzo poruszyła mnie możliwość, że być może dzięki Nagrodzie Nobla mógłbym wnieść jakiś wkład w rozwój polskiej nauki i pozycję Polski w świecie (...). Traktuję to jako szansę, by dołożyć choćby niewielką cegiełkę, jeśli tylko będę mógł – podkreślił.

Czytaj też: Nobel nie do oddania, nawet symbolicznie. Fundacja nagrody reaguje

Kim jest prof. Victor Ambros?

Prof. Ambros urodził się 1 grudnia 1953 roku w Hanover, w stanie New Hampshire (USA). Karierę akademicką zaczynał na Harvard University, by następnie przenieść się do Dartmouth College. Od 2008 roku związany jest z University of Massachusetts Medical School, gdzie zajmuje stanowisko Silverman Professor of Natural Sciences oraz współdyrektora RNA Therapeutic Institute.

Nagroda Nobla za odkrycia dotyczące mikroRNA

Nagroda Nobla, którą prof. Victor Ambros otrzymał w 2024 roku (wspólnie z Garym Ruvkunem), została przyznana za odkrycia dotyczące mikroRNA – mechanizmów regulujących aktywność genów. To przełomowe badania, które stały się fundamentem współczesnej biologii molekularnej i otworzyły nowe możliwości w diagnostyce oraz leczeniu wielu chorób, w tym tych rzadkich i trudnych do rozpoznania.

W lutym ubiegłego roku został przewodniczącym Rady Naukowej Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych IMol PAN. 

W poniedziałek po południu w Pałacu Staszica w Warszawie prof. Ambros wygłosił wykład „Rola mikroRNA w posttranskrypcyjnej regulacji genów – znaczenie dla biologii i medycyny współczesnej”.

Tego samego dnia rano noblista spotkał się z premierem Donaldem Tuskiem. Zdjęcie ze spotkania zostało opublikowane przez KPRM na platformie X.

Czytaj też: Nagroda Nobla z ekonomii przyznana. Trzech laureatów