Wchodzisz i wiesz

W ciągu ostatnich miesięcy wrocławskich policjantów zaangażowano do pilnowania 1782 zgromadzeń, które się nie odbyły. Policjanci na miejscu nie zastali żadnego uczestnika. Aby karać za takie nadużycia, potrzebna jest zmiana przepisów - apelują eksperci na łamach "Rzeczpospolitej".

W 2025 roku Straż Graniczna wydała ponad 9,4 tys. decyzji nakazujących cudzoziemcom opuszczenie Polski. Najwięcej takich postanowień dotyczyło obywateli Gruzji - ponad 1,9 tys., z czego około 360 zostało wykonanych przymusowo. W statystykach wyróżniają się również osoby pochodzące z Białorusi, Ukrainy i Mołdawii.

– Zima to sezon złamań. Mróz, śnieg, lód – brzmi jak gotowy przepis na uraz.

Prof. Paweł Łęgosz: To prawda, choć powiem przewrotnie: sama zima nie jest niczemu winna. Ja dzieciństwo spędziłem w górach, w Nowym Targu, bywałem w Koniakowie – tam zima była zimą i nikt z tego powodu nie panikował. Problem zaczyna się wtedy, gdy próbujemy funkcjonować tak, jakby to było lato.

W jakich okolicznościach ludzie łamią się najczęściej?

Zdecydowanie najczęściej są to banalne sytuacje: przemieszczanie się po chodniku, nagły poślizg, różnica w przyczepności nawierzchni – tu posypane, tam nie. Dochodzi do upadku i zaczyna się cała kaskada możliwych urazów.

Czytaj także: Siostry bawiły się na zamarzniętej tafli. Załamał się pod nimi lód

Jeśli bronimy się ręką – łamiemy nadgarstek, czasem łokieć, czasem obojczyk. Jeśli źle staniemy – cierpi staw skokowy, czasem podudzie. Przy większej energii urazu zdarzają się złamania miednicy. Różnorodność jest naprawdę ogromna.

To już widać na SOR-ach?

Tak, i to bardzo wyraźnie. Pierwsza fala przyszła jeszcze przed świętami, przy nagłej zmianie pogody – wilgoć, mróz, brak śniegu. Potem, gdy służby posypały chodniki, było trochę lepiej, ale zimą SOR-y są zawsze bardziej obciążone. Latem mamy hulajnogi i rowery, zimą – hasło „poślizgnięcie się”. Sezonowość jest nieubłagana.

Czy zdarzają się jakieś szczególnie dziwne albo ciężkie przypadki?

Dziwne – życie pisze scenariusze, których nie wymyśliłby żaden lekarz. Ale bardziej niepokoi mnie coś innego: ciężkie, wielofragmentowe złamania po urazach niskoenergetycznych. Kiedyś takie obrażenia widzieliśmy po wypadkach samochodowych albo upadkach z wysokości. Dziś wystarczy poślizg. To skłania do refleksji nad jakością kości współczesnych pacjentów.

Co się zmieniło?

Styl życia. Zła dieta. Bezczynność. My między sobą mówimy czasem o „kości McDonaldowej” – potocznie, nie naukowo. Chodzi o sytuacje, gdy u osoby w średnim wieku, źle odżywionej, z otyłością (ona jest najgorsza), dochodzi do poważnego złamania po błahym urazie. Nie mam jeszcze twardych danych naukowych, ale obserwacja kliniczna jest jednoznaczna: kości i stawy młodszych pacjentów coraz częściej przypominają te u osób starszych sprzed 30 lat.

Czytaj także: Tragiczny finał kuligu za samochodem. Zginął 25-letni mężczyzna

Dieta, to, co jemy, ma kapitalne znaczenie. U osób z powikłaniami po leczeniu operacyjnym obserwujemy niskie poziomy białka w surowicy krwi (sarkopeinia), odchylenia w poziomie makro- i mikroelementów, deficyty witaminy D3, co dosyć jednoznacznie pokazuje kondycję takiego pacjenta, stan jego zdrowotności. Zwracam dużą uwagę na ten parametr i często włączam do terapii dietę wysokobiałkową, szczególnie o osób starszych.

A sporty zimowe? Ulica czy stok – gdzie jest groźniej?

Na stoku dziś głównym problemem są zderzenia. Stoki są przeludnione, a odpowiedzialność użytkowników bywa różna. Coraz rzadziej ktoś łamie się „sam z siebie”, coraz częściej przez kontakt z innym narciarzem.

Urazy bywają bardzo poważne, bo dochodzi do nich przy dużej prędkości.

Kto trafia do was najczęściej – seniorzy?

Co ciekawe – niekoniecznie. Osoby starsze często wykazują więcej rozsądku i po prostu nie wychodzą, gdy jest bardzo ślisko. Widzimy wielu pacjentów w młodym i średnim wieku: aktywnych, pracujących, jeżdżących na nartach, biegnących na autobus.

Ile takich urazów wymaga operacji?

Statystycznie dziennie na nasz SOR trafia 40–45 pacjentów ortopedycznych. Około 8–10 z nich wymaga leczenia operacyjnego. To ogromna skala. Po świętach mieliśmy ponad 20 pacjentów czekających na zabieg.

Gips – klasyczny czy nowoczesny, plastikowy?

W szpitalu stosujemy klasyczny gips i uważam, że na początek jest najlepszy. Można go rozciąć przy obrzęku, łatwo kontrolować. Gipsy plastikowe nie są finansowane przez NFZ i nie widzę w nich przewagi u dorosłych. U dzieci – owszem, czasem się sprawdzają.

A dzieci? One łamią się inaczej?

Zdecydowanie. Dzieci mają ogromny potencjał gojenia, są też bardziej „elastyczne”. Często są to złamania podokostnowe, tzw. „zielone gałązki”. Kość gojąc remodeluje się, wraca do prawidłowego kształtu.

U dorosłych, zwłaszcza starszych, ten potencjał jest dużo mniejszy. Moja klinika leczy dorosłych, czyli osoby od 18. roku życia, ale wspomagamy czasem inne ośrodki w skomplikowanych złamaniach. Właśnie mamy na pokładzie 15-latkę ze złamaniem kości piętowej, doznała urazu na sankach, została przeniesiona do nas z innego szpitala, bo mamy duże doświadczenie w leczeniu gwoździem piętowym. To nie jest popularna metoda, ale my ją opanowaliśmy perfekcyjnie.

Jaką rolę odgrywają mięśnie?

Kluczową. Masa i siła mięśni to jeden z najważniejszych predyktorów długowieczności. Słabe mięśnie to gorsza reakcja obronna przy upadku, gorsza koordynacja i cięższe urazy. Kość bez pracy mięśni słabnie – to czysta biomechanika. Prawidłowe napięcie mięśni to jest również prawidłowe kształtowanie się naszych kości, ponieważ mięśnie symetrycznie napinając, przyczepiając się do kości, mają wpływ na jej elastyczność Kość to nie jest metalowy kijek, tylko to jest piezoelektryk, czyli element mocno elastyczny.

Jeżeli mamy zaburzenie równowagi siły mięśniowej, to kość nie jest poddawana remodelingowi. Dam przykład: kiedy kosmonauta wraca na Ziemię, nawet po 30-40 dniach przebywania w nieważkości, to jego układ mięśniowo-szkieletowy jest osłabiony, ponieważ w Kosmosie nie ma grawitacji. Tak samo na Ziemi, jeżeli nasz mięsień będzie słaby, nie będzie ćwiczony, to nasze kości będą osłabione. Dlatego osoby, które są niewygimnastykowane, nie uprawiają sportu, mają mięśnie w rozsypce, będą zdecydowanie bardziej podatne na uraz, a jeśli ten wystąpi, to będzie w zdecydowanie cięższej postaci.

Choroby cywilizacyjne też mają wpływ na zrastanie się kości?

Cukrzyca jest jednym z najgorszych czynników prognostycznych. Gorsze gojenie, więcej infekcji, więcej powikłań. Tak samo wynikające z niej nadciśnienie, otyłość – to wszystko się kumuluje i wpływa na wynik leczenia i możliwe powikłania związane z leczeniem.

Czytaj także: Oszukani przez AI. Pacjenci ignorują złe wyniki badań

W lepszej sytuacji są dzieci, które zazwyczaj w ogóle nie mają żadnych chorób, natomiast osoby w średnim wieku czy w starszym cierpią na wielochorobowość, która może powodować dużo komplikacji związanych z operacją. Już nie mówię w tym momencie o samym złamaniu, ale o komplikacjach wynikających ze znieczulenia, z leżenia w łóżku itp.

Na koniec – kilka prostych zasad na zimę?

Po pierwsze: odpowiednie buty. Po drugie: zwolnić. Autobus odjedzie, zdrowie nie wróci. Po trzecie: trzymać się poręczy, unikać biegania po śliskim - nie da się planowo zapanować nad grawitacją. Po czwarte: racjonalnie podchodzić do sportu. I pamiętać, że zima nie trwa wiecznie, ale złamanie może zostać z nami na długo - najbliższe sześć-12 tygodni będę miał wyłączone z życia, o ile wszystko będzie przebiegało prawidłowo.

Linia tramwajowa nr 1 będzie skrócona, kursując na trasie Zajezdnia MPK – Kucelin. Linia tramwajowa nr 2 zostanie zawieszona (w zamian za większą liczbę kursów linii nr 1). Linia tramwajowa nr 3 będzie kursować na trasie Zajezdnia MPK – Stadion Raków.

Na odcinku Fieldorfa-Nila – Zajezdnia MPK będzie kursować autobusowa linia zastępcza nr 40. Autobusy tej linii będą wykorzystywać przystanki wspólne z nocną linią nr 80.

Z uwagi na różne częstotliwości kursowania oraz tryb awaryjny tego objazdu, przesiadki pomiędzy tramwajami linii 1 i 3 a autobusami linii 40 mogą wymagać różnego czasu oczekiwania.

W miarę możliwości należy korzystać z połączeń autobusowych aleją Wojska Polskiego.

Źródło: UM Częstochowy

Były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro uzyskał na Węgrzech ochronę międzynarodową i azyl polityczny – przekazał jego obrońca. Sam polityk w mediach społecznościowych potwierdził te informacje. Jak stwierdził, „stawia opór dyktaturze”.

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) wydał ostrzeżenie I stopnia. Dotyczą one fali silnych mrozów, które utrzymają się co najmniej do połowy tygodnia. Kulminacja chłodu dopiero przed nami. Termometry mogą wskazać ponad 20 stopni na minusie. Weronika Papiernik

12-letnia dziewczynka – mimo stanu bezpośredniego zagrożenia życia – nie została przyjęta do wyspecjalizowanego szpitala dziecięcego w Krakowie. Sprawą zajmuje się już małopolski oddział NFZ. Paula Nowak

Jak zostać żołnierzem w 2026 roku? Ruszył pierwszy turnus Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej. To idealna okazja dla osób, które nigdy nie miały munduru na sobie, a chcą sprawdzić swoje siły i zasilić szeregi armii. Ministerstwo Obrony Narodowej kusi zarobkami – już na starcie ochotnik otrzymuje 6300 zł brutto miesięcznie. Dodatkowo rusza program Legii Akademickiej dla studentów. Sprawdź harmonogram szkoleń na cały rok, listę wymaganych dokumentów oraz warunki, jakie musisz spełnić, by przejść rekrutację w Wojskowym Centrum Rekrutacji. Olga Skórko

Polacy masowo zgłaszają się do ZUS-u. Dzięki zmianie przepisów, która weszła w życie 1 stycznia 2026 roku, niektórzy pracownicy mogą zyskać więcej dni urlopowych, a także więcej pieniędzy. Kto może skorzystać i co trzeba zrobić?

Maciej Rybus po wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie nie zdecydował się na opuszczenie Rosji. Jego decyzja w Polsce spotkała się z wielką krytyką. Teraz były reprezentant naszego kraju przyjedzie do ojczyzny. Znamy cel jego wizyty. Michał Ignasiewicz

Częstochowa cały czas dba o osoby w kryzysie bezdomności. W nocy z piątku na sobotę, z soboty na niedzielę i z niedzieli na poniedziałek Straż Miejska rozwoziła gorącą zupę oraz herbatę dla wszystkich potrzebujących i rozdawała ją wspólnie z członkami Partnerstwa Lokalnego. Akcję koordynuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Częstochowie.

– W weekendowe noce Straż Miejska przy pomocy streetworkerów skontrolowała 131 miejsca, gdzie mogą gromadzić się osoby w kryzysie bezdomności. W trakcie działań wydano 79 ciepłych porcji żywieniowych oraz 2 kołdry. 3 osoby wymagały pomocy. 60 osób odmówiło lub nie potrzebowało pomocy – informujeArtur Kucharski ze Straży Miejskiej w Częstochowie.- Osoby w kryzysie bezdomności informowane były, że w nocy mogą skorzystać z ogrzewalni i noclegowni, a w trakcie dnia z miejsc, gdzie wydawana jest żywność oraz ubrania.

Akcja „Zima” – która obejmuje powyższe działania – jest organizowana przez Partnerstwo Lokalne na rzecz przeciwdziałania bezdomności na terenie Gminy Miasta Częstochowy, a koordynowana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Częstochowie. Gorący posiłek przygotowuje Fundacja Chrześcijańska Adullam. W skład patroli oprócz funkcjonariuszy Straży Miejskiej wchodzą też streetworkerzy.

Straż Miejska w Częstochowie i MOPS apelują: Wszyscy winniśmy wykazać się wzmożoną czujnością i zwracać uwagę na sytuację osób w kryzysie bezdomności oraz wszystkich innych, którzy przebywają na zewnątrz, a mogą wymagać wsparcia i pomocy. Czasem jedynie szybka interwencja może uchronić osobę przed poważnym wychłodzeniem, a nawet ocalić jej życie. Zgłaszajmy takie sytuacje właściwym służbom. Oto ważne numery:
– Straż Miejska – 986
– Sekcja ds. Przeciwdziałania Bezdomności MOPS w Częstochowie – tel. 34 324 38 22
– bezpłatna, całodobowa wojewódzka infolinia dla ludzi doświadczających bezdomności, szukających bezpiecznego noclegu czy posiłku – 987
– ogólnopolski numer alarmowy – 112

Źródło: Straż Miejska w Częstochowie

2026 rok przynosi kolejne podwyżki podatków. Wyższe opłaty dotkną również właścicieli psów, jednak nie wszyscy będą musieli zapłacić - wszystko zależy od konkretnej gminy. Ostatnio głośniej zrobiło się o tej daninie za sprawą PiS-u, który chce jej likwidacji.

Wojna, która jest katalogowana dzisiaj jako wojna hybrydowa czy podprogowa (...) już trwa. Na naszym terenie mają miejsce zdarzenia, które są jednoznacznie wskazywane jako działalność Federacji Rosyjskiej, jej agentury i służb specjalnych – zwrócił uwagę gen. Mirosław Różański, były dowódca generalny Rodzajów Sił Zbrojnych.

W 2026 roku 13. i 14. emerytura mają być wyższe niż w ubiegłym roku, głównie dzięki waloryzacji szacowanej na 4,88 proc. ZUS wyliczył, że dodatkowe świadczenia mogą sięgnąć około 1970 zł brutto, choć kwoty netto będą nieco niższe.

"Polska chce być widziana i słyszana w rozmowach o Ukrainie, ale co ma do zaoferowania?" – pyta retorycznie warszawska korespondentka niemieckiej gazety "Sueddeutsche Zeitung" Viktoria Grossmann. Zdaniem dziennika premier Donald Tusk domaga się wiodącej roli dla Polski w rozmowach o Ukrainie, a równocześnie wyklucza udział polskich żołnierzy w misji pokojowej, co jest niespójne. Piotr Kozłowski

W poniedziałek klub parlamentarny PiS złożył wniosek o odwołanie ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego. Szef klubu Mariusz Błaszczak mówi o "nieskuteczności w sprawie zatrzymania umowy Unia Europejska Mercosur" i "arogancji".

Naukowcy z Uniwersytetu Connecticut opracowali technologię, która może zmienić sposób, w jaki patrzymy na świat – od mikroskopijnej skali komórek po zastosowania przemysłowe i medyczne. Nowy czujnik obrazu bez soczewek pozwala uzyskać trójwymiarowe obrazy o niezwykle wysokiej rozdzielczości, wykorzystując nie szkło optyczne, lecz… zaawansowane algorytmy komputerowe. Badania zostały przeprowadzone przez zespół kierowany przez prof. Guoana Zhenga z University of Connecticut i opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Nature Communications. Patryk Rozmus

Ponad rok po premierze piątego sezonu nastąpił długo wyczekiwany powrót francuskiego serialu kryminalnego "Astrid i Raphaëlle". Gdzie i o której godzinie można oglądać drugi odcinek szóstego sezonu popularnego hitu o dwóch genialnych detektywkach, który nad Wisłą cieszy się niewiele mniejszym powodzeniem niż nad Sekwaną? Piotr Kozłowski

Polska gospodarka od dekady jedzie na zaciągniętym hamulcu inwestycyjnym. Relacja inwestycji do PKB jest jedną z najniższych w regionie, a przedsiębiorstwa co roku dokładają do tej luki kolejne miliardy zaniechanych projektów. - Bez natychmiastowych działań państwa i odblokowania finansowania prywatnych inwestycji nie utrzymamy tempa wzrostu, a dobrobyt, do którego przywykliśmy, stanie pod znakiem zapytania - mówi główny ekonomista Pracodawców RP Kamil Sobolewski.

Wicemistrzyni olimpijska z Tokio pojawiła się na Gali Mistrzów Sportu w Teatrze Wielkim w Warszawie, gdzie trzymała kciuki za zwycięstwo przyjaciółki. Tak się stało. Statuetka dla sportowca roku trafiła w ręce Klaudii Zwolińskiej. 

– Jestem ukontentowana, że wygrała. Byłam w takim samym szoku jak ona. Kobiety przejęły w ostatnich latach ten plebiscyt. Wygrywała Iga Świątek oraz Ola Mirosław. Bardzo mnie to cieszy. Chociaż dziwi, że w zestawieniu najlepszych zabrakło Ewy Pajor. Wykonała wielką robotę w ostatnich miesiącach. Trochę żałuję również, że w czołowej dziesiątce zabrakło wioślarzy Mirosława Ziętarskiego oraz Mateusza Biskupa. Zdobyli złote medale mistrzostw świata i Europy. To wielki wyczyn – przekazała.

Katarzyna Zillmann: chcę zdobyć kolejne medale

Zillmann w poprzednich latach zmagała się z poważnymi urazami. Kontuzja kolana pojawiła się w najmniej oczekiwanym momencie i zakończyła się operacją. Komplikacje wykluczyły wioślarkę z przygotowań do igrzysk olimpijskich w 2024 roku. Powoli jednak wraca na sportową ścieżkę.

– W 2025 roku brakowało sportowego szczęścia. Takie wydarzenia jak Bal Mistrzów Sportu bardzo inspirują. Po pięciu sekundach oglądania gali trzęsło mnie w środku. Już wiem, że miałam zbyt długą przerwę od sportu. Bardzo mi tego brakuje. Nie da się ze mnie wyplenić potrzeby rywalizacji z innymi. Nie jestem w wieku emerytalnym – szczególnie jeśli chodzi o sport wytrzymałościowy. Ciągle mi mało – dodała.

30-latka podkreśla, że nie potrafi w żaden sposób zastąpić emocji, które towarzyszą jej w trakcie zmagań.

– Na co dzień nie da się poczuć tego samego, co w tracie rywalizacji. Rygor treningowy i skrajne wycieńczenie to coś wspaniałego. Jesteśmy trochę jak masochiści. To jest tak, że niby Klaudia zdobyła nagrodę dla najlepszego sportowca w kraju, a już w głowie planuje kolejne zgrupowania. Najlepsi mają poukładane wszystko od A do Z. Spokój jest kluczowy, by osiągać wielkie rzeczy. Poza tym niektórzy rywalizują nawet w trzech olimpijskich konkurencjach. Chcę jak najszybciej wrócić do ścisłej czołówki – oznajmiła.

Czytaj też: „Lewy” znów to zrobił. Wielkie świętowanie po zdobyciu pucharu

Polka nie ukrywa, że w ostatnim czasie zmagała się z problemami, o których wcześniej nawet nie myślała. – Wkroczyłam w świat, którego do końca nie znałam. Jeszcze w pełni nie ogarniam tego środowiska. Za mną występ w między innymi w „Tańcu z Gwiazdami”. To było świetne, bardzo emocjonalne doświadczenie, ale też sportowe. Ciało poczuło, że istnieją też inne mięśnie, niż te wykorzystywane w trakcie wiosłowania. Myślałam, że już nic mnie nie zdziwi, jeśli chodzi o sport i fizyczność. Myliłam się. Byłam w dużym błędzie. Zachłysnęłam się na moment tańcem. Dorywczo chciałabym kontynuować tę przygodę – tłumaczy i dodaje:

– Najbardziej zdziwiło mnie... dosłownie wszystko! Nie da się wybrać jednej rzeczy. Nie miałam pojęcia, w co się pakuję. Uczyłam się liczenia rytmu, szukania opozycji we własnym ciele oraz partnerki. W trakcie przygotowań pracowało się trochę jak z wodą. Za mną magiczne chwile.

Zillmann jest już spełniona jako sportsmenka

Wioślarka na nowo musiała nauczyć się walki z wielkimi emocjami.

– W trakcie pierwszego programu i występu na żywo w telewizji myślałam, że „pikawa” mi wyskoczy. Stałam jak wryta. Nie wiedziałam, co się dzieje wokół. Potem już jakoś poszło. Wielkim plusem był fakt, że taniec pomógł mi w pełni wyzdrowieć. To była idealna rehabilitacja. Czuję się lepiej niż przed dołączeniem do programu. Liczę, że uda mi się wrócić do sportu na najwyższym poziomie – mówiła.

Celem będą starty w mistrzostwach Europy we Włoszech (30.07-02.08) oraz przygotowania do kolejnych igrzysk olimpijskich. – W głowie siedzą kolejne medale. Nie ukrywam, że jako sportowiec jestem już spełniona. Zdobyłam srebro olimpijskie i złoto mistrzostw świata i Europy ze wspaniałą osadą. W dobrze działającym systemie potrzeba jednak wielu osób. Wzdycham, gdy myślę o tamtych czasach. Liczę, że jeszcze uda się zrobić coś fajnego – zapewniła.

Czytaj też: El Clasico w Arabii Saudyjskiej dla Barcelony. Gol Lewandowskiego

Zillmann na Balu Mistrzów Sportu pojawiła się z Janją Lesar. Ten duet wzbudzał wiele kontrowersji w przestrzeni publicznej. – Trenujemy razem, trzymamy się razem. Bal to okazja do potańczenia. Tańczyć coś razem potrafimy, to jest dobra okazja do spotkania – podsumowała.

Wyświetl ten post na Instagramie

Post udostępniony przez Telewizja Polska (@telewizjapolska)

Podkreśla też, że zdziwiła ją liczba artykułów na jej temat oraz poziom zainteresowania jej osobą.

– Żyjąc w świecie sportu, jesteśmy bardzo emocjonalni. Cieszymy się z małych zwycięstw. Nawet po dobrym treningu potrafimy sobie wskoczyć w ramiona. W środowisku show-businessu jest nieco inaczej. Oddziałują tam inne wrażenia. Śmiałam się, że w trakcie programów na żywo byłam pod wpływem „substancji odurzających”. Chodzi o dopaminę, którą naturalnie wydziela mózg. Wychodzę przed szereg. Czuję, że rozpoznawalność wzrosła. Nie wpisuję się przecież w ścisłe schematy kobiecości. Jednocześnie podkreślam, że jestem kobietą i jestem z tego dumna. Mogę robić, co chcę. Ludzi to tam samo fascynuje, jak irytuje. Bardzo ciekawa perspektywa – zakończyła.

Czytaj też: Smutne pożegnanie Kamila Stocha z Zakopanem